X
تبلیغات
هرکجا هستم باشم آسمان مال من است
هرکجا هستم باشم آسمان مال من است
Bachehayeasemoon.blogfa.com 
قالب وبلاگ

Do black holes exist?

What happens when a star’s nucleus contains an enormous quantity of matter? The neutron star’s interior cannot support its own weight so it begins to compress into itself collapses even further.

But, unlike the other processes in a star’s evolution in this case a surprising thing happens. The star is condemned to totally collapse under its own weight. Its diameter begins to reduce at the same time that its density increases. There is nothing known in nature that is capable of opposing such an intense gravitational force.

Haw does this process end? Surprisingly, it can be that it never ends.

When the force of gravity is very intense, the effects predicted by the theory of relativity became important, particularly the shrinking of time. We see that the process continuously becomes slower, in such a way that we can never see it end. There are other curious effects that have to do with this theory. At a certain point, gravity is so intense that even light cannot escape from the star in contraction. This is a black hole.

black holeAlthough black holes have never been observed, it is believed that they exist. If in the case of a binary star system, where two stars are close together, one of the objects is a black hole and the other is a giant, a part of the giant’s matter will be trapped by the black hole. The matter will begin falling toward the black hole and will heat up considerably and emit X rays.      

[ شنبه 30 آبان1388 ] [ 9:9 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

The night sky

Tonight, before you go to bed, have a look at the night sky. You will see that the stars cover it more or less like a blanket. No one part of the sky seems to contain more stars than any other.

But if you had a telescope or a pair of binoculars you would be able to look at the sky in detail. You would discover that the stars often appear in groups called star clusters. Large groups are known as globular clusters and consist of up to a million stars packed extremely close together in the shape of a ball. The stars that from globular clusters are old and reddish.

The Milky Way

On a dark night when the sky is clear, a faint white band can be seen stretching across the sky from horizon to horizon.

This is the Milky Way. The famous astronomer, Galileo, was the first person to look closely at the Milky Way through a telescope. He noticed that is hazy brightness comes from a great accumulation of faint stars that are not visible to the naked eye.

A disc-shaped system

So we know that the stars are not distributed evenly across the sky.

Instead, they cluster together to form a disc-shaped system, when we look up the night sky in direction at right angles to this disc, we can only see a few stars. But if we look along the flat surface of the disc, we can see a great accumulation of stars. This is the luminous band called the Milky Way.

[ شنبه 30 آبان1388 ] [ 5:12 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

محیط بین ستاره ای

محیط بین ستاره ای(ISM) مرکب از گرد و غبار بین ستارگان میباشد. محیط بین ستاره ای به صورت کوچه های تاریک و غبار در کهکشان راه شیری( و یا در کهکشان های دیگر) یا توسط آثارشان بر روز ستاره ای به صورت قرمز شدگی و تاریکی دیده شده اند. همچنین به صورت مستقیم تر توسط سحابی های انعکاسی با نشری مشاهده می شود. تقریبأ 20 درصد جرم کهکشان خودی را ISM تشکیل می دهد. ISM نور مرئی را جذب می کند. اما همزمان امواج رادیویی با تابش فرو سرخ نشر می کند. بنابراین، مدامی که نمی توانیم یک نقشه دقیق از فواصل دور کهکشان خودی در نور مرئی تهیه نماییم، می توانیم به سهولت بسته های گرد و غبار و گاز بین ستاره ای را در فواصل دور ببینیم.

99 درصد از جرم ISM را گاز تشکیل میدهد و تنها 1 درصد آن گرد و غبار است. حتی در سحابی هایی با چگالی های نسبتأ زیاد( جدول 1-6)، چگالی کمتر از بهترین محیط های خلائی است که در آزمایشگاه می توانیم بدان دست یابیم.

 


ترکیب شیمیایی   ابعاد نمونه            طول عمر نمونه          دما                     نوع سحابی

                            (pc)                    (yrs)                        (k)           

عمدتا هیدروژن        چند صد                 10 میلیون              10000               ناحیه HII

هیدروژن،گاز مولکولی 0/1                      بیلیونها                   10                    ابر مولکولی غول: کپه های سرد

گرد و غبار

هیدروژن،گاز مولکولی  0/1-3                  میلیونها                  30-100               ابر مولکولی غول:کپه های داغ

گاز اتمی و مولکولی    چند-0/01             10000-چندهزار      1000>10000      سحابی های انعکاسی

گازگزد و غباری           10-1>                بیلیون ها-میلیون ها    100>                  سحابی های تاریک

هیدروژن                   غیر کاربردی         غیر کاربردی           10000-70000    گاز بین ستاره ای پخشیده

 

 

 


ابر های مولکولی

بیشتر جرم در محیط بین ستاره ای به صورت گروه ای کپه ای به نام ابر های مولکولی غول، تجمع یافته اند. این کپه ها از محیط های اطراف شان فشرده اترند، در ضمن به اندازه کافی رد می باشند، که حاوی هیدروژنهای مولکولی( و مقدیر کمی از مولکولهای دیگر) باشند. یک ابر مولکولی نمونه دارای ابعاد10pc و شامل جرم 106M می باشد. هزارن ابر مولکولی غول در کهکشان راهش شیری وجود دارند. نزدیک ترین آنها به ما، سحابی جبار است. فاصله جباری از 450pc می باشد.

گاز بین ستاره ای                                                           

نواحیHII این نواحی معمولا بخشهایی از ابر های مولکولی غول هستند: به ویژه بخشهایی که ستارگان جوان و داغ را احاطه کرده اند، نظیر ستارگان رده های طیفی O  و B ستارگان Oو B نورUV منتشر میکنند و این نور هیدروژن سحابی را یونیده می کند. همگامی که الکترون ها با پرتون ها برای شکل گیری هیدروژن باز ترکیب می شوند، فوتون هایی با طول موجهای مشخص طیف هیدروژنی منتشر می کنند. رنگ قرمز نواحی HII مربوط به خط طیفی هیدروژن در 5460A می باشد.

نواحی HII می توانند عظیم باشند، به ویژه اگر بیش از یک ستاره O تولید کننده تابش UV است، در همسایگی آنها باشد. ستارگان Oسنگین هستند، اما دارای طول عمر کوتاهی می باشند، نتیجأ نواحی HII فقط برای 10 میلیون فوتونهای یونیده کننده دیگری ندارد و از بین می رود.

گاز بین ستاره ای پخشیده:گاز بین ستاره ای پخشیده نواحی بین سحابی را اشغال می کند. این محیط بسیار کم چگال است( بنابراین پخشیده است(. گاز بین ستاره ای پخشیده با مشاهده طیف یک سیستم ستاره دو تایی کشف شده است. جی. هارتمن منجم مشاهده کرد که واقعا دو مجموعه خطوط طیفی در یک دوتایی وجود دارد( که یکی از آنها از ستاره های دوستایی است). همان طور که ستارگان به گرد یکدیگر می چرخند، خط به عقب و جلو انتقال می یابد. علاوه بر انتقال خطوط، خطوطی وجود دارند که انتقال نمی یابند. خطوط ثابت یاریک هستند و به عنوان خطوط کلسیم در محیط واسطه شناسایی شده اند. اتمهای فراوان دیگری در محیط بین ستاره ای از زمان کشف کلسیم پیدا شده اند.

علاوه بر این، هیدروژن خنثی توسط مشاهده خط 21 سانتی متری شناسایی شده است. خط 21 سانتی متری از انتقال اسپین الکترون در اتم هیدروژن نتیجه می شود. الکترون و پروتون دارای انرژی بیشتری هستند که به عنوان اسپین مشهورند. هنگامی که اسپینهای دو ذره موازی اند، دارای انرژی بیشتری هستندت نسبت به وقتی که اسپین های آنها باد موازی می باشند. اختلاف انرژی بسیار کوچک است، بنابراین فوتون هنگامی که الکترون اپین خود را تغیر می دهد انرژی بسیار کمی دارد. این بدان معناست که طول موج آن بلند است، 21 سانتی متر، و به صورت یک موج رادیویی قابل مشاهده می باشد.

مولکولهای دیگری نیز در گاز بین ستاره ای پخشیده کشف شده اند. اولین مولکوهایی که کشف شدند عبارت بودند از CN،CHوCN+ و به دنبال آنها H2O(آب) وNH3 (آمونیاک) کشف شدند و تا کنون بیش از 80مولکول در گاز بین ستاره ای پخشیده شناخته شده اند که 002/0 در صد گاز بین ستاره ای را تشکیل میدهند. بعضی از این مولکولها بسیار پیچیده اند و تا 16 اتم را در بر میگیرند. حتی اسید های آمینه نیز پیدا شده اند. مولکولها شکستنی هستند و به سادگی توسط تابش UV تخریب می شوند. اکثرا مولکولهای فقط در داخل ابر ها جایی که توسط ذرات گرد و غبار محافظت می شوند، باقی می مانند.

گرد و غبار بین ستاره ای

سه راه برای آشکارسازی گرد و غبار بین ستاره ای وجود دارد: تابش فروسرخ توسط ذرات گرم شده، تاریکی نورمرئی(قطعات تاریک) یا سحابی های انعکاسی.

1-     گرد و غبار توسط تابش UV گرم می شود و بنابراین یک طیف جسم سیاه منتشر می کند که قله آن در فروسرخ قرار دارد.گرد و غبار در فروسرخ نشر می کند ولی مانع از عبور نور مرئی می شود. بنابراین، تصویر فروسرخ روشن است در صورتی که تصویر نوری تاریک می باشد، و بالعکس.

2-     سحابی های تاریک: قطعات تاریک در راه شیری و ابر های تاریک در مکانهای دیگر( نظیر سحابی کله اسبی) مشاهده شده اند. این سحابی های تاریک اگرچه اکثرا حاوی گاز می باشند، ولی اغلب ابر های گرد و غباری نامیده می شوند. ابعاد این ابرها از 1 پارسک تا بیش از 10 پارسک می باشند. اکثر سحابیها 75 درصد نور ستاره ای زمینه ستارگان را جذب می کنند- چندتایی بیشتر جذب می کنند، در بعضی حالات تقریبا 95 درصد.

3-     سحابی های انعکاسی: این اجرام توسط نور ستاره ای پراکنده شده درخشان می شوند، به رنگ آبی می باشند، و بنابراین به سهولت از نواحی HII که همواره به رنگ قرمز می باشند، قابل تشخیص هستند. خط طیفی این سحابی ها طیف ستارگانی را نمایش می دهد که نور آنها نوسط سحابی پراکنده می شود.

گرد و غبار ستاره ای پخشیده:گرد و غبار بین ستاره ای پخشیده شبیه به گاز بین ستاره ای پخشیده می باد.این گردو غبار به سختی آشکارسازی می شود، و تنها با نگاه در خوشه های بسیار دور و مقایسه. آنها با خوشه های تاریک قابل آشکارسازی است. خوشه های دور و قرمز تر و کم نورتر از آنچه که در مکانشان باید باشند، به نظر می رسند. این اتفاق نتیجه دو پدیده ای است که توسط گرد و غبار بین ستاره ای پخشیده ایجاد می شود: خاموشی و قرمز شدگی.

خاموشی.به طور متوسطف گرد و غبار بین ستاره ای در راه شیری هر 1000 پارسک یک واحد قدر (51/2=) برابر نور ستاره ای را ضعیف می کند.

ابعاد راه شیری حدود 60000pc است، بنابراین بیشتر نور ستاره ای ستارگان دور قبل از رسیدن به زمین خاموش می شود. این خاموشی در اثر جذب و پراکندگی و یا هر دو ایجاد میشود. برای تعین این که کدام یک مهم تر است، بدون جزئیات اطلاعاتی مربوط به ترکیبات شیمیایی و ابعاد دانه های گرد و غباری غیر ممکن می باشد. به علت این که اکثر گرد و غبار بین ستاره ای در صفحه راه شیری قرا دارد، تنها ما میتوانیم کهکشانهای بالا یا زیر راه شیری را ببینیم. به طور متوسط، ضخامت راهش یری 2000pc میباشد.

قرمز شدگی.گرد و غبار نور آبی را به مراتب بیشتر از نور قرمز پراکنده می کند. در نتیجه، اگر دو غباری در امتداد دید نباشد، ستارگان قرمز تر از آنچه هستند به نظر خواهند آمد. از فاصله 300pc در امتداد قرص، فقط 5/2 درصد نور آبی به ما میرسد، در صورتی که 6 درصد از نور قرمز را دریافت میکنیم. بازده پراکندگی با کاهش بسامد نور، تقلیل می یابد. این بدان معنا اسن که ما می توانیم عمق بیشتری از راه شیری را با استفاده از امواج رادیویی یا تابش فروسرخ ببینیم. اما در تابش فرابنفش چنین نیست.

[ چهارشنبه 27 آبان1388 ] [ 11:40 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

پلوتون یک سیاره کوتوله است و در فاصله بسیار دوری از خورشید قرار دارد. این سیاره کوتوله  بخشی از مدار خود را که کمربند کوییپر (Kuiper) نام دارد، در اختیار مجموعه ای از اجرام یخی شبیه به خود گذاشته است. از زمان کشف این جرم در سال 1930، مردم  دوست داشتند که آنرا سیاره نهم منظومه شمسی بنامند. با این حال به دلیل ابعاد کوچک و مدار عجیبش، بسیاری از دانشمندان، هم گروهی پلوتون با سیاراتی مانند زمین و مشتری را زیر سوال بردند. در سال 2006، این مناظره، انجمن ستاره شناسی بین المللی (مرجع نامگذاری اجرام آسمانی) را بر آن داشت که بطور رسمی پلوتون را در گروه سیارات کوتوله معرفی کنند. این سیاره از زمین بدون تلسکوپ دیده نمی شود.See full size image

فاصله پلوتون از خورشید تقریبا 39 واحد نجومی است. میانگین فاصله آن از خورشید 5.869.660.000 کیلومتر می باشد. پلوتون در مداری بیضی شکل به دور خورشید در حرکت است. در قسمتهایی از این مدار فاصله پلوتون تا خورشید از فاصله نپتون تا خورشید کمتر است. این سیاره به مدت 20 سال زمینی در داخل مدار نپتون می ماند. این پدیده هر 248 سال زمینی یکبار روی می دهد. این زمان معادل یکسال پلوتویی است. آخرین باری که پلوتون به داخل مدار نپتون وارد شد، 23 ژانویه 1979 تا 11 فوریه 1999 بود. پلوتون علاوه بر گردش به دور خورشید، دور خودش نیز (حول محور عمودی فرضی) می چرخد. یکبار گردش سیاره کوتوله به دور خود حدود 6 روز زمینی طول می کشد.See full size image

ستاره شناسان به دلیل دور بودن این سیاره کوتوله از زمین، هنوز اطلاعات زیادی درباره آن به دست نیاورده اند. قطر آن 2300 کیلومتر یعنی کمتر از یک پنجم قطر کره زمین تخمین زده می شود. سطح این سیاره کوتوله از سردترین مناطق موجود در منظومه شمسی و احتمالا حدود 225- درجه سانتیگراد است.بیشتر پلوتو قهوه ای رنگ است. به نظر می رسد که این سیاره عمدتا" ازمتان یخ زده تشکیل شده  و جوی از متان دارد. به خاطر چگالی کم آن ستاره شناسان فکر می کنند که جنس بیشتر پلوتون از یخ است. دانشمندان تردید دارند که نوعی از حیات در این سیاره کوتوله وجود داشته باشد.See full size image

در سال 1905، پرسیوال لاول (Percival Lowell)، ستاره شناس آمریکایی نیروی گرانشی را کشف کرد که بر دو سیاره نپتون و اورانوس تاثیر می گذاشت. در سال 1915، او مکان سیاره پنهان را پیش بینی کرده و جستجوی خود برای یافتن آنرا در رصد خانه آریزونا آغاز نمود. او از یک تلسکوپ برای رصد قسمتهایی از آسمان که او وجود سیاره جدید را در آن نواحی پیش بینی کرده بود، سود برد. متاسفانه پرسیوال در سال 1916 و قبل از کشف سیاره فوت کرد. 13 سال بعد یعنی در سال 1929، کلاید تومبا (Clyde W. Tombaugh)، یکی از دستیاران لاول در رصدخانه، از پیش بینی های او استفاده کرده و با استفاده از تلسکوپ قدرتمندتری به مشاهده نواحی خاص در آسمان پرداخت. سرانجام در سال 1930، تومبا سه عکس از این سیاره(که اکنون سیاره کوتوله نامیده می شود) تهیه کرد. سیاره ای جدید که به یاد خدای مرگ رومیان باستان، پلوتون نامیده شد. البته دو حرف اول پرسیوال لاول نیز به افتخار وی آغازگر نام سیاره پلوتون می باشند. در سال 1978، ستاره شناسان رصدخانه نوال (Naval) در آریزونا موفق به کشف قمر پلوتون یعنی کارون (Charon) شدند. قطر این قمر 1210 کیلومتر است.See full size image

در سال 1969، ستاره شناسان نخستین تصاویر دقیق از سطح پلوتون را منتشر کردند. این تصاویر که توسط تلسکوپ فضایی هابل تهیه شده بود، 12 منطقه تیره و روشن را در سطح پلوتون نشان می داد. مناطق روشن، که شامل کلاهک ها قطبی هستند، احتمالا نیتروژن یخ زده می باشند. مناطق تیره نیز به طور حتم متان منجمد است که به دلیل پرتوهای فرابنفش خورشیدی دچار تغییرات شیمیایی شده است.

در سال 2005، یک گروه از ستاره شناسان که به بررسی تصاویر هابل می پرداختند، دو قمر ناشناخته پلوتون را کشف کردند. این اقمار که بعدها هایدرا (Hydra) و نیکس (Nix) نامیده شدند، قطری حدود 160کیلومتر دارند و در خارج از مدار کارون قرار گرفته اند.

در سال 2006، ناسا سفینه افقهای جدید (New Horizons) را با هدف رسیدن به پلوتون به فضا ارسال نمود.

 

 

[ چهارشنبه 27 آبان1388 ] [ 6:3 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

فرض کنید جرم ستاره ای درحدود 20 برابر جرم خورشید باشد بعد از طی مراحل تکامل وانفجار بصورت ابرنواختر, اگر جرم ستاره باقی مانده به سه برابر خورشید برسد از آنجاییکه این جرم برای تبدیل به ستاره نوترونی  شدن زیاداست ستاره بطور کامل متراکم شده و به یک سیاهچاله تبدیل خواهد شد.برطبق قوانین فیزیک واستنتاج منطقی عاقبت کار  یکتایی (Singularity) خواهد بود.یکتایی نقطه ای که شعاع آن صفر وچگالی آن بینهایت خواهد بود.هر چه به این جرم نزدیکتر شویم سرعت فرار از آن بیشتر خواهد شد و در فاصله ای که بانام شعاع شوارزشیلد شناخته میشود سرعت فرار از چنین جرمی با  سرعت نور برابر می شود.اندازه این شعاع ویژه به جرم ستاره بستگی مستقیم دارد برای ستاره ای با جرم خورشید مقدار آن 3 کیلومتر است این بدان معناست  برای اینکه خورشید به یک سیاه چاله تبدیل شود باید قطر آن به 3 کیلومتر کاهش بیابد.اگر کره ای با شعاع شوارزشیلد حول نقطه مرکزی رسم کنیم (نام این کره افق رویداد(Event horizon )می باشد)درون این کره سرعت فرار از سرعت نور بیشتر خواهد بود و از آنجاییکه هیچ جسمی توانایی حرکت باسرعت بیشتر از سرعت نور را ندارد ، هیچ جسمی توانایی گریز از این منطقه را ندارد.برطبق روابط فیزیکی معمول هیچ خبری از درون این کره در دسترس نمی باشد و نیروهای شدید کشندی درون این محیط موجب انفجار و از هم گسیختگی هر جسمی که به آن نزدیک شود می گردد.

برطبق نسبیت عام فضای اطراف افق رویداد به شدت تاب برمی دارد.مقدار تاب برداشتن به جرم سیاهچاله بستگی دارد وهر جرم بیشتر باشد مقدار آن بیشتر خواهد بود.از آنجاییکه سیاه چاله هیچ نوری از خود بیرون نمی دهد تنها براساس همین تغییر فضای اطراف آن است که ما می توانیم وجود آنرا بطور غیرمستقیم ردیابی کنیم.درواقع مابا مشاهده اثر آن بر مواد بیرون از افق رویداد میتوانیم تاحدودی آنرا تشخیص دهیم.سیاهچاله مواداطراف خود را به شدت جذب می کند واین مواد جذبی قبل از برخورد با آن به دلیل سرعت سقوط فوق العاده زیاد پرتوهای ایکس  گاما و امواج رادیویی گسیل می کنند.See full size image

سیاهچاله هایی که در یک دستگاه دوتایی قرار دارند از گازهای ستاره همدم خود گازدریافت می کنند واین گاز با نزدیک شدن به افق رویداد دراثر نیروهای شدید گرانشی گرم شده وشروع به تابش اشعه ایکس می کنند پس یک راه برای تشخیص سیاهچاله ها جستجوبرای یافتن ستاره های دوتایی است که منبع قوی امواج اشعه ایکس باشند.موادی که از ستاره همدم می آیند بطور مستقیم برسطح سیاهچاله سقوط نمی کنند بلکه ابتداتشکیل یک قرص برافزایشی می دهند مواد درون این قرص با حرکت سریع ومارپیچی به سیاهچاله نزدیک شده وبه مرور زمان میسوزند.عکسهای گرفته شده توسط تلسکوپ فضایی هابل در مواردبسیار زیادی نشاندهنده این قرص می باشد.

این گمان وجود دارد که در مرکز کهکشانها سیاهچاله های ابر سنگین وجود داشته باشد.از جمله در کهکشان خودمان.نحوه حرکت ابرهای گازی وشدت پرتوهای ارسالی از مرکز کهکشان خودمان از دلایل وجود چنین سیاهچاله ای می باشد. بررسی سرعت ستاره‌های نزدیک به مرکز کهکشان راه شیری که امروزه توسط تلسکوپ‌هابل قابل انجام است، بیانگر این واقعیت است که جرم هسته کهکشان بسیار بزرگ بوده که در یک ناحیه کوچک قرار دارد این نمونه می‌تواند وجود سیاهچاله در مرکز کهکشان‌ها را مورد تایید قرار دهد. همچنین مشاهده اشعه  گاما متغییر را می‌توان به عنوان شاهدی دال بر قبول سیاهچاله ابرجرم‌دار در مرکز کهکشان‌ها دانست. اخیرا" وجود سیاهچاله در مرکز  کهشکان M87  نیز مورد قبول منجمین قرار گرفته است.

چگالی متوسط یک سیاهچاله متناسب با  عکس مربع جرم آن است. برای یک سیاهچاله در حد جرم خورشید چگالی ده میلیون تن در سانتی مترمکعب  بدست می‌آید که چهل برابر چگال‌تر از مواد هسته‌ای است . در صورتی که برای یک سیاهچاله با جرم صد میلیون   برابر جرم خورشید چگالی یک گرم در سانتی مترمکعب  محاسبه می‌شود که برابر چگالی آب است. بنابراین شرایطی که می‌تواند یک سیاهچاله کوچک ایجاد گردد بسیار سخت تر از شرایطی است که یک سیاهچاله بزرگ می‌تواند تولید شود.

بطورکلی سیاهچاله ها به سه گروه تقسیم می شوند:

                             سیاهچاله‌های ستاره‌ای (Stellar Black Holes )
این دسته از سیاهچاله‌ها معمولا" از رمبش ستارگان بوجود آمده و جرم آنها بین 3 تا 100 برابر جرم خورشید است. بهترین کاندید برای مشاهده این دسته از سیاهچاله‌ها، سیستم‌های دوتایی منبع اشعه X است که یکی از دو شی مشاهده نمی‌شود. این دسته از سیستم‌های نجومی ‌از خود اشعه X تشعشع می‌کنند که از اوایل دهه 1970 مورد توجه قرار گرفتند. See full size image

اولین دوتایی کاندید از این گروه، Cygnus X-1 است که ستاره اپتیکی دوتایی یک ابرغول آبی است که جرم آن حدود 20 برابر جرم خورشید است و دور زوج نامرئی خود که جرم آن در حدود 40 برابر جرم خورشید است با پریود 6/5 روز می‌چرخد. فاصله آن از ما در حدود 2/2 کیلو پارسک است . در این سیستم دوتایی، جرم از ستاره قابل رویت دوتایی به درون سیاه

دو دسته اشعه در طیف تابش این سیستم دوتایی که از قرص برافزایشی تابش می‌گردد دیده می‌شود که یکی از این دو، تابش جسم سیاه با دمای 31000K  بوده و دسته دوم اشعه X سخت تا انرژی 150K  است . در واقع طیف این دسته دوم اشعه که تا انرژی 150Kev  را هم داراست شاهدی بر وجود سیاهچاله بعنوان زوج نامرئی این دوتایی است. البته اگر این زوج ستاره نوترونی هم باشد اشعه X تولید می‌شود ولی نشان داده شده است که در این صورت اشعه X دارای انرژی حدود100K  نخواهد بود . اخیرا" اشعه گاما  پرانرژی هم برای این دوتایی مشاهده شده است که بر سیاهچاله بودن شی غیرقابل رویت این دوتایی تاکید می‌کند. تا کنون تعداد زیادی از این سیستم‌های دوتایی که می‌تواند شاهد وجود سیاهچاله باشد کشف شده است و امروزه یکی از زمینه‌های مشاهده‌ای کشف و بررسی این گونه دوتایی‌هاست.

چاله وارد می‌شود ولی به دلیل سرعت زاویه‌ای، این جرم به صورت شعاعی وارد سیاهچاله نشده بلکه گازها تشکیل یک دیسک داده که آنرا قرص برافزایشی (accretion disk) گویند.

 

   

                          2-سیاهچاله‌های ابرجرم دار (Supermassive Black Holes  )


جرم اینگونه سیاهچاله بین یک میلیون تا ده هزار میلیون برابر جرم خورشید است. اینگونه سیاهچاله‌ها در مرکز کهکشان‌ها از جمله کهکشان راه شیری قرار دارند.  شدت تابش از مرکز کهکشان‌های فعال که می‌تواند به خاطر ورود جرم به مرکز کهکشان باشد و کوچک بودن اندازه هسته این کهکشان‌ها بیانگر وجود سیاهچاله ابرجرم دار در مرکز آنهاست.See full size image

 

                                     3- سیاهچاله‌ها با جرم متوسط
شکاف بین جرم سیاهچاله‌های معمولی (3 تا 100 برابر جرم خورشید) و سیاهچاله‌های ابرجرم‌دار (با جرم یک میلیون تا ده هزار میلیون برابر جرم خورشید) منجمین را بر آن داشت که به دنبال سیاهچاله‌هایی با جرم(با جرم 100 تا 100هزار برابر جرم خورشید) هم باشند. این گونه سیاهچاله‌ها می‌توانند در مرکز خوشه‌های ستاره‌ای در نزدیکی مرکز کهکشان‌ها وجود داشته باشند. به دو روش می‌توان به دنبال شواهد تجربی برای این دسته از سیاهچاله‌ها بود. یکی از روش‌های مشاهده‌ای این گونه سیاهچاله‌ها یافتن منابع اشعه  با شدت زیاد  است. اخیرا" منابعی از اشعه X با این محدوده شدت با طیف انرژی چند ده الکترون ولت در مرکز خوشه‌های ستاره‌ای مشاهده شده است. این دسته از منابع اشعه  به منبع فوق درخشان پرتو ایکس یا  Ultraluminous X-ray source (ULXs)مشهور هستند.

  

کلمه سیاهچاله از اینجا گرفته شده که هیچ پرتوی الکترومغناطیسی نمی تواند از آن ساطع شود درنتیجه سیاه دیده میشود.

[ سه شنبه 26 آبان1388 ] [ 5:52 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

ترکیب یک ستاره بنام خورشید وهشت سیاره با نامهای تیر٬ ناهید٬ زمین ٬مریخ مشتری زحل٬ اورانوس و نپتون و  تعدادی سیارک تعدادی دنباله دار   وتعدادی سیاره کوتوله که با نظمی قابل توجه دور آن می چرخند.میدان ثقل کره خورشید  ٬حرکت سیارات ودیگر اجرام منظومه را کنترل می کند.مقداری گاز وغبار میان سیاره ای نیز در این منظومه وجود دارد.

See full size image

تمامی سیارات منظومه شمسی تقریبا" در یک صفحه مداری به دور خورشید می‌گردند. به استثنای عطارد که صفحه مداری آن با صفحه مداری زمین یا دایره‌‌البروج زاویه‌ای معادل تقریبی ˚7 می‌سازد، تمایل صفحات مداری سایر سیارات منظومه شمسی نسبت به صفحه مداری زمین، کمتر از ˚4/3 است. این بدان معناست که اگر به منظومه شمسی از پهلو نگاه کنیم ظاهری شبیه به یک صفحه تخت دارد. زوایایی که محور گردش سیارات به دور خود با صفحه مدار زمین می‌سازند نیز اختلاف چندانی با یکدیگر ندارند. انحراف محور سیارات منظومه شمسی به این صفحه کمتر از ˚30 است. انحراف محور خورشید نیز نسبت به صفحه دایره‌‌البروج ˚25/7 است. راستای حرکت وضعی (گردش سیاره به دور خود که موجب پیدایش شب و روز می‌شود) و حرکت انتقالی (گردش سیاره به دور خورشید که سبب پیدایش سال می‌گردد) سیارات منظومه شمسی نیز می‌تواند گواهی بر نظریه سحابی خورشیدی باشد. اگر از نقطه‌ای در بالای قطب شمال زمین به سیارات بنگریم، تمامی سیارات در جهت خلاف عقربه‌های ساعت به دور خورشید در گردشند و به استثنای زهره و اورانوس، جهت حرکت وضعی سایر سیارات نیز عکس جهت عقربه‌های ساعت است. برخی سیاره‌شناسان معتقدند علت این ناهماهنگی در زهره و اورانوس می‌تواند برخورد سهمگین یک جرم سماوی با این دو سیاره در سال‌های آغازین پیدایش منظومه شمسی باشد، گرچه صحت این فرضیه هنوز به اثبات نرسیده است. سه دلیل فوق، یعنی قرار گرفتن تمامی سیارات در یک صفحه مداری، راستای چرخش آنها به دور خود (به استثنای زهره و اورانوس)، و جهت گردش آنها به دور خورشید از مهم‌ترین دلایلی هستند که نشان می‌دهند منشا پیدایش تمامی سیارات منظومه شمسی یکسان و به نوعی مرتبط با پیدایش خورشید بوده است. علاوه بر این، دانشمندان به کمک محاسبه نیمه عمر مواد رادیواکتیو موجود در زمین، ماه، مریخ و شهابسنگ‌ها دریافتند اجرام منظومه شمسی بین 3/4 تا 8/4 میلیارد سال عمر دارند که همزمانی تولد آنها را نشان می‌دهد. این شباهت‌ها و هماهنگی میان اجزای منظومه خورشیدی، مهم‌ترین دلیل اثبات نظریه سحابی خورشیدی است. علاوه بر این، فناوری جدید تصاویری از ستاره‌های در حال تولد شکار کرده است که ابری از غبار در حال تراکم را در اطراف آنها نشان می‌دهد که محل تولد سیارات آن منظومه محسوب می‌شود. چنانچه نظریه سحابی خورشیدی صحیح باشد، سیارات در جهان ما باید به وفور یافت شوند چرا که اغلب ستارگان در مرکز قرص‌هایی از غبار که محل تولد سیارات است، تشکیل می‌شوند. کشف سیارات فراخورشیدی گامی مهم در اثبات این نظریه تا‌کنون بوده است.

تمامی سیارات منظومه شمسی تقریبا" در یک صفحه مداری به دوSee full size imageر خورشید می‌گردند. به استثنای عطارد که صفحه مداری آن با صفحه مداری زمین یا دایره‌‌البروج زاویه‌ای معادل تقریبی ˚7 می‌سازد، تمایل صفحات مداری سایر سیارات منظومه شمسی نسبت به صفحه مداری زمین، کمتر از ˚4/3 است. این بدان معناست که اگر به منظومه شمسی از پهلو نگاه کنیم ظاهری شبیه به یک صفحه تخت دارد. زوایایی که محور گردش سیارات به دور خود با صفحه مدار زمین می‌سازند نیز اختلاف چندانی با یکدیگر ندارند. انحراف محور سیارات منظومه شمسی به این صفحه کمتر از ˚30 است. انحراف محور خورشید نیز نسبت به صفحه دایره‌‌البروج ˚25/7 است. راستای حرکت وضعی (گردش سیاره به دور خود که موجب پیدایش شب و روز می‌شود) و حرکت انتقالی (گردش سیاره به دور خورشید که سبب پیدایش سال می‌گردد) سیارات منظومه شمسی نیز می‌تواند گواهی بر نظریه سحابی خورشیدی باشد. اگر از نقطه‌ای در بالای قطب شمال زمین به سیارات بنگریم، تمامی سیارات در جهت خلاف عقربه‌های ساعت به دور خورشید در گردشند و به استثنای زهره و اورانوس، جهت حرکت وضعی سایر سیارات نیز عکس جهت عقربه‌های ساعت است. برخی سیاره‌شناسان معتقدند علت این ناهماهنگی در زهره و اورانوس می‌تواند برخورد سهمگین یک جرم سماوی با این دو سیاره در سال‌های آغازین پیدایش منظومه شمسی باشد، گرچه صحت این فرضیه هنوز به اثبات نرسیده است. سه دلیل فوق، یعنی قرار گرفتن تمامی سیارات در یک صفحه مداری، راستای چرخش آنها به دور خود (به استثنای زهره و اورانوس)، و جهت گردش آنها به دور خورشید از مهم‌ترین دلایلی هستند که نشان می‌دهند منشا پیدایش تمامی سیارات منظومه شمسی یکسان و به نوعی مرتبط با پیدایش خورشید بوده است. علاوه بر این، دانشمندان به کمک محاسبه نیمه عمر مواد رادیواکتیو موجود در زمین، ماه، مریخ و شهابسنگ‌ها دریافتند اجرام منظومه شمسی بین 3/4 تا 8/4 میلیارد سال عمر دارند که همزمانی تولد آنها را نشان می‌دهد. این شباهت‌ها و هماهنگی میان اجزای منظومه خورشیدی، مهم‌ترین دلیل اثبات نظریه سحابی خورشیدی است. علاوه بر این، فناوری جدید تصاویری از ستاره‌های در حال تولد شکار کرده است که ابری از غبار در حال تراکم را در اطراف آنها نشان می‌دهد که محل تولد سیارات آن منظومه محسوب می‌شود. چنانچه نظریه سحابی خورشیدی صحیح باشد، سیارات در جهان ما باید به وفور یافت شوند چرا که اغلب ستارگان در مرکز قرص‌هایی از غبار که محل تولد سیارات است، تشکیل می‌شوند. کشف سیارات فراخورشیدی گامی مهم در اثبات این نظریه تا‌کنون بوده است.

 

در منظومه شمسی میدانهای مغناطیسی خورشید وسیارات عموما" توسط جریانات الکتریکی متحرک درون لایه های رسانای درونی تولید می شود.در خورشید میدان مغناطیسی  ناشی از حرکت داخلی گاز یونیده است.در زمین لایه رساناعامل ایجاد میدان به شکل آهن مایع در هسته بیرونی قرار دارد.در مورد سیاره مشتری وزحل میدان مغناطیسی ناشی از حرکات درون لایه هیدروزنی فلزی ودر اورانوس ونپتون هم احتمالا" یک لایه یخی slushy- عامل ایجاد میدان است.در سیاره تیر هسته آهنی بزرگ عامل ایجاد میدان است گرچه فعال بودن این هسته هرروز مورد شک بیشتری قرار می گیرد واحتمال دارد که میدان مغناطیسی موجود باقیمانده میدان از زمانهای دور سیاره باشد.در حال حاضر ماه وسیاره مریخ دارای میدان نیستند اما آزمایش روی سخره های دو جرم نشان از وجود میدان در زمانهای گذشته دارد.اقمار بزرگ سیاره مشتری نیز دارای میدان ضعیفی هستند.تاکنون طی تاریخ چندین بار (در مقیاس چندصدهزار ساله)جای قطبهای میدان مغناطیسی زمین تغییر کرده است البته خورشید نیز دارای چنین تغییراتی است که دوره آن کوتاهتر واثرات آن عموما" محلی است.کشف این تغییرات کمکی بوده است در جهت توجیه تکتونیک صفحه ای.

See full size image

[ سه شنبه 26 آبان1388 ] [ 5:25 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

ستارگان رشته اصلی و خورشید

ستارگانی که در هسته خود هم جوشی هیدروژن به هلیوم را انجام می دهند، ستارگان رشته اصلی نامیده میشوند. به علت این که ستارگان بیشتر عمر خود را در هم جوشی هیدروژن به هلیوم مصرف می کنند، اغلب آنها ستارگان رشته اصلی میباشند. مثلا خورشید یک ستاره رشته اصلی است. غول های قرمز( مثل: چشم گاو روشن تریم ستاره در صورت فلکی گاو نر) و کوتوله های سفید( مثل: سیروسB، همدم کوچک روشن ترین ستاره سیروس) رشته اصلی نمی باشند .

تعادل ستارگان

طول عمر ستارگان بر روی رشته اصلی به خصوصیان آنها بستگی دارد. طول عمر خورشید در حدود 10 بیلیون سال تخمین زده می شود. تقریبأ تا کنون 5/4 بیلیون سال از آن سپری شده است.

برای متعادل ماندن در یک چنین زمان طولانی، ستارگان بایستی به دوشرط تعادلی دست پیدا کنند.

تعادل حرارتی

انرژی تولید شده توسط واکنش هم جوشی در هسته بایستی با انرژی از دست رفته در سطح ستاره تابش در تعادل باشد، در غیر این صورت دمای ستاهر پایدار نمی ماند. در دمای بالای هسته ستاره، اتمهای هیدوژن کاملأ الکترونهایشان را از دست می دوهند و مواد به صورت پلاسما می شوند. برای وقوع واکنش هم جوشی، هسته وارهای در حال هم جوشی( که به صورت مثبت بار دارند) بایستی انرژی کافی داشته باشند تا بر واکنش دافعه الکتوراستاتیکی خود غلبه کنند. آهنگ واکنشی هم جوشی با افزایش دما و فشار در هسته، زیاد می شود.

تعادل هیدرواستاتیکی

فشار داخلی ستاره بایستی با نیروی گرانش در تعادل باشد. در غیر این صورت، ستاره فروریزش می نماید یا به اطراف پراکنده می شود. نیروی گرانشی که تمایل دارد تا ستاره فروریزش کند، در ستارگان با جرم بیشتر قوی تر است. بنابرانی ستارگان با جرم بزرگتر دارای فشار داخلی و آهنگ هم جوشی یالاتر و دمای سطحی بیشتری می باشند. قانون گاز کامل رفتار ستارگان رشته اصلی را توصیف می کند. فروریزش ستراه حجم آن را کم می کند و در نتیجه دما و فشار گاز افزایش می یابد. علاوه بر فشار گاز، انرژی خلق شده توسط واکنش هم جوشی در هسته توسط فوتونها به بیرون حمل می شود. فوتونهای در حال فرار در اثر برخورد، مواد لایه های بالایی را به بیرون میرانند و یک فشار به طرف بیرون را نتیجه می دهند. این را فشار تابشی می گویند که با فروریزش گرانشی نیز مقابله می کند.

[ دوشنبه 25 آبان1388 ] [ 9:3 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

سیاره بعد از مشتری وقبل از اورانوس و ششمین سیاره منظومه شمسی بوده و بعد از سیاره مشتری بزرگترین سیاره منظومه به حساب می آید.یک حلقه زیبا آنرا از بقیه سیارات  متمایز کرده است.See full size image

زحل دورترین سیاره ای است که ستاره شناسان باستان آن را می شناختند. در ١٦١٠میلادی <<گالیله>>، ستاره شناس ایتالیایی، اولین کسی بود که زحل را با تلسکوب دید. در کمال شگفتی، او دو زائده در دو طرف سیاره مشاهده کرد. او آنها را به شکل دو کره مجزا رسم کرد و گفت به نظر می رسد زحل، سیاره ای سه تایی است. در رصدها و طرح های بعدی، او دو جسم جانبی زحل را مانند دسته هایی که به سیاره متصل اند، رسم کرد. در ١٦٥٩ میلادی هویگنس، ستاره شناس هلندی، با تلسکوپی که از تلسکوپ گالیله قوی تر بود، زحل را رصد کرد و اعلام کرد در اطراف زحل حلقه باریک و مسطحی وجود دارد. در ١٦٧٥، ستاره شناس ایتالیایی، ژان-دومینیک کاسینی  شکافی را بین دو حلقه زحل، که اکنون آنها را حلقه های A و B می نامیم، مشاهده کرد. اکنون می دانیم که اثرات گرانشی میماس، یکی از اقمار زحل، شکاف ٤٨٠٠ کیلومتری کاسینی را به وجود آورده است.

زحل نیز مانند مشتری، بیشتر از هیدروژن و هلیوم تSee full size imageشکیل شده است. حجم آن ٧٥٥ بار بیشتر از زمین است. بادهای جو بالایی زحل در مناطق استوایی، تا سرعت ٥٠٠ متر بر ثانیه نیز حرکت می کنند( برای مقایسه، بادهای طوفانی شدید زمین در لایه های بالایی جو ١١٠ متر بر ثانیه است). این بادهای پرسرعت با گرمایی که از درون سیاره می آید، ترکیب می شوند و نوارهای زرد رنگ و طلایی رنگ سطح زحل را تشکیل می دهند.

مجموعه حلقه های زحل، بزرگترین و پیچیده ترین حلقه ها در منظومه شمسی هستند که تا صدها هزار کیلومتر از سیاره فاصله گرفته اند. در اوایل دهه ١٩٨٠میلادی، دو فضاپیمای ویجر متعلق به ناسا کشف کردند که بیشتر حلقه های زحل از یخ آب تشکیل شده اند؛ آنها همچنین ساختارهای مواج روی حلقه ها، حلقه های کوچک و ... ، اشکال تیره ای در حلقه ها که با سرعتی متفاوت از سرعت سایر مواد حلقه اطرافشان به دور سیاره می گردند، کشف کردند. مواد حلقه اندازه های گوناگونی، از چند میکرومتر تا چند ده متر، دارند. دو قمر کوچک زحل، درون شکاف بین دو حلقه اصلی قرار دارند.See full size image

تا کنون  ٥٦ قمر زحل کشف شده است و احتمالا بسیاری از آنها هنوز دیده نشده اند. بزرگترین قمر زحل ، تیتان کمی از سیاره عطارد بزرگتر است. ( تیتان دومین قمر بزرگ منظومه شمسی است؛ گانیمد، قمر مشتری، مقام اول را دارد.) تیتان جو ضخیمی از هیدروژن دارد که احتمالا شبیه به جو زمین در مدتها پیش است. مطالعه و بررسی بیشتراین قمر، اطلاعات بسیاری درباره شکل گیری سیارات، و احتمالا اولین روزهای زمین، به ما می دهد.

گرچه میدان مغناطیسی زحل به شدت میدان مشتری نیست اما ٥٧٨ بار از میدان مغناطیسی زمین قوی تر است. زحل، حلقه هایش و بسیاری از اقمار آن، درون مغناط کره زحل، ناحیه ای در فضا که ذرات باردار در آن بیشتر تحت تاثیر میدان مغناطیسی زحل هستند تا بادهای خورشیدی قرار گرفته اند. تصاویر تلسکوپ فضایی هابل نشان می دهد در مناطق قطبی زحل شفق هایی مانند شفق های قطبی زمین تشکیل می شود. شفق های قطبی زمانی تشکیل می شوند که ذرات باردار در امتداد خطوط میدان مغناطیسی وارد جو سیاره شوند. ویجر ١ و٢    در  ١٩٨١ میلادی از کنار زحل گذشتند و تصاویری از آن به زمین ارسال کردند. مرحله بعدی تکمیل دانش ما از زحل در حالی که کاسینی و هویگنس به تحقیقات خود ادامه می دهند، ادامه دارد. کاوشگر هویگنس در ژانویه ٢٠٠٥ میلادی بر سطح تیتان فرود آمد و داده هایی را از سطح و جو این قمر جمع آوری کرد. کاسینی در طی ماموریت ٤ ساله اش، برای بررسی اقمار، حلقه ها و مغناط کره آن، بیش از ٧٠ دور زحل خواهد گشت. فضاپیمای کاسینی-هویگنس از پروژه های مشترک ناسا، سازمان فضایی اروپا و سازمان فضایی ایتالیا است.

[ یکشنبه 24 آبان1388 ] [ 9:28 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

 

 

زمان و تاریخ

زمان و سیستم زمانی

شاید الان که این مطلب را میخوانید فکر کنید که مگه چند نوع زمان داریم ولی جواب ما بر این سوال ها این است که با خواندن این مطلب دیگر همچین حرفی نمیزنید:

گذر پیوسته غیر قابل بازگشت هستی یا هرگونه مقاطعی در این تسلسل را گاهی((زمان)) میگویند. هر چند کمیت زمان از نظر فیزیک تعریفی ندارد. زمان را میتوان معیاری برای اندازه گیری طول دوره یا اجزای یک فرایند دانست و یا به صورتهای دیگر نیز بیان کرد. واحد زمان در سیستم SI ثانیه است و واحد زمان نجومی معمولا طول مدت یک شبانه روز و معادل 86.400 ثانیه است.

اصطلاح روز یا در واقع شبانه روز، مدت زمانی است که زمین یک دور حول محور خود میچرخد که از نظر مدت، همان 24 ساعت ایت مگر این که طبق تعریف معنای خاصی مد نظر باشد. تفاوت حدود 4 دقیقه بین دیک روز نجومی و یک روز 24 ساعته، حاصل حرکت مداری زمین به دور خورشید است.

سیستمهای زمانی مورد مصرف در نجوم عبارتند از: (( زمان بین المملی اتمی))،((زمان جهانی))،((زمان نجومی)) و زمان ((زمان ئدینامیکی)) که جایگزین(( زمان زیجی)) یا تقویمی شده است. تبیین (( زمان بین المللی)) و زمان(( زمان جهانی)) به وسیله حالت بینابینی به صورت(( زمان هماهنگ جهانی))U.T.C به حداقل خود رسیده و مبنای اندازه گیری زمان جهت ثبت رصد ها و امور غیر نظامی شده است.

سنجش زمان                                                          ساعت آفتابی

از گذشته های خیلی دور تاکنون، مبنای سنجش زمان، چرخش زمین حول محور خود بوده ایت که یک شبانه روز یا یک شب و یک روز را شامل میشود و معیار دیگر، چرخش زمین به دور خورشید است که سال را ایجاد میکند. به تدریج که نیاز به سنجشهای دقیق تر به وجود آمد، ساعت، دقیقه و ثانیه نیز بر مبنای 60 قسمتی مورد توجه قرار گرفت.

شاید کاربرد شبانه روز برای سنجش زمان دارای قدمتی معادل تاریخ بشری باشد ولی (( ساعت)) به عنوان جزیی از شبانه روز یا 12/1 طول روز یا شب به 2100 سال قبل از میلاد بر میگردد و موید آن مدارکی است که از درون مقبره ها و مومیایی های مصر به دست آمده است و البته تقسیم زمان تاریک یا روشن بودن یک شبانه روز به 12 قسمت برای فصل های مختلف یکسان نیست، در نتیجه، در آغاز، ((یک ساعت)) مفهوم یکنواخت و یک اندازه ای در فصل های مختلف نمی توانست داشته باشد.

تقسیم ساعت به دقیقه عملا به قرن 15 باز میگردد که یک روحانی آلمانی در سال 1475 ساعتی را رسم کرد که تقسیمات دقیقه ای را نشان می داد. سپس، وقتی که سنجش دقیق تر زمان برای امور ستاره شناسی مورد مصرف پیدا کرد تقسیمات ثانیه به عنوان 60/1 دقیقه نیز رایج شد.

بدون شک سنجش زمان به بعد از اختراع پاندول در سال 1657 باز میگردد. اولین کسی که پاندول را برای ساعت به کار برد ریاضی دانی هلندی به نام (( کریتیان هویگنز)) است. اواین ساعت پاندول دار متعلق به سال 1657 میلادی است که در هلند ساخته شد و دو سال بعد در فرانسه و انگلستان نیز نمونه آن را ساختند.

تقسیمات زمانی

زمان و اوقات سال و ماه را بر اساس نیاز و معیار های متفاوت به صورتهای گوناگون تقسیم میکنند، که در اینجا برخی از آنها شرح داده میشود.

زمان ظاهری خورشیدی

زمانی را که با توجه به حرکت ظاهری خورشید میسنجند، زمان ظاهری خورشیدی میگویند، مانند زمانی که با ساعت های آفتابی قرائت میشود.

طول مدت یک روز ظراهری خورشیدی را فاصله زمانی بین دو (( ظهر ظاهری)) گوشند. از آنجا که حرکت خورشید یکنواخت نیست در نتیجه زمان ظاهری خورشیدی نیز میزان ثابتی ندارد و برای نگهداری زمان دقیق نیز مصرفی ندارد.

طول مدت شبانه روز خورشید ظاهری نسبت به 24 ساعت در زمستان اندکی بیشتر (24 ساعت و 30ثانیه) و در اعتدالین 21 ثانیه کمتر( 23 ساعت و 57 دقیقه و 39 ثانیه) است که برای نگهداری زمان استفاده از آن آسان نیست.

[ یکشنبه 24 آبان1388 ] [ 7:7 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

قوانین نجومی

قوانین حرکت سیارت

ستاره شناس معروف آلمانی((یوهانس کپلر)) که در اواخر قرن شانزدهم و اوایل قرن هفتم میزیست، توانست شرح دقیق و ساده ای را عرضه کند. کپلر روی یادداشت های بیست ساله منجم دانمارکی((تیکوبراهه)) که در اختیارش قرار داشت، کار کرد و در نتیجه امروز ما قوانین حرک سیارات را از درون سه قاعده زیر میشناسیم:

قانون اول کپلر یا قانون بیضوی ها

هر سیاره در مداری بیضوی به دور خورشید میچرخد، در حالی که خورشید در یکی از کانون های آن بیضی قرار دارد و کانون دیگر بیضی در فضا واقع است، در نتیجه، فاصله سیاره تا خورشید به دلیل وجود مدار بیضوی شکل، دارای حداقل و حداکثر است.

قانون دوم کپلر یا قانون سطوح معادل

سیارات به دور خورشید به گونه ای میچرخند که خط فرضی اتصال دهنده خورشید به سیاره، در زمان های مساوی سطوحی مساوی ایجاد می کند. به عبارت دیگر، سیاره وقتی از نقطه Aبه نقطه B که در روی خط قرار دارد برود زمانش برابر است با وقتی که از نقطه C به D برود حتی اگر کمان دوم بزرگتر از کمان اول باشد. به عبارت دیگر میتوان گفت سیارات در موقع نزدیک بودن به خورشید سریع تر حرکت میکنند تا زمانی که در اوج هستند، یعنی فاصله آنها نسبت به خورشید بیشتر است.

قانون سوم کپلر یا قانون هارمونیک

نسبت توان دوم زمان لازم برای هر دو ساره جهت تکمیل یک دور به گرد خورشید دارای همان نسبتی است که توان سوم فاصله متوسط آن دو سیاره تا خورشید دارند. به عبارت دیگر میتوان گفت که توان دوم زمان لازم برای گردش سیاره برابر است با توان وم فاصله متوسط آن سیاره تا خورشید. اگر فاصله متوسط را با d  بر حسب(( واحد نجومی)) و زمان چرخش به دور خورشید را با P بر حسب (( سال)) نشان دهیم از فرمول d3=p2 میتوان فاصله سیاره ای را با توجه به زمان گردش مداری آن محاسبه کرد.

البته کار کپلر ارائه حرکت سیارات بود ولی بعدأ اسحاق نیوتن علت و چگونگی حرکت را توضیح داد. بنا بر قانون (( جاذبه نیوتن)) هر دو جسم با جرم هایm1وm2 که از هم به اندازه d فاصله داشته باشند، یکدیگر را با نیرویF، متناسب با حاصل ضرب جرم های دو جسم و متناسب با عکس مجذور فاصله جدایی آنها از یکدیگر، میکشند.

یعنیF=G*m1*m2/d2 که در این فرمول G عدد ثابت جهانی گرانش است.

سیارات نیز تحت تاثیر نیروی حرکتی رو به جلو و همچنین جاذبه دایم خورشید در مدار میمانند.

حرکت قهقرایی یا عقب گرد سیارات

 کسانی که سیاره ها را مشاهده و برای دراز مدت تعقیب میکنند ملاحظه خواهند کرد که برخی از آنها گاهی ضمن حرکت در مسیر عادی( غرب به شرق) خود ظرف مدتی، شروع به بازگشت ( شرق به غرب) میکنند. در واقع مریخ عملا در در مدار چرخش خود به دور خورشید، مسیر مخالف را نخواهد پیمود، بلکه به دلیل حرکت سذیع تر زمین نسبت به مریخ در مدارش، این وضع ظاهری مشاهده میشود و به نظر میرسد که مریخ در حال عقبگرد است. این پدیده مشابه وقتی است که ما ماشین کند سرعتی را از درون اتومبیل با سرعت زیاد و در حال سبقت گرفتن مشاهده میکنیم.

 

 

[ یکشنبه 24 آبان1388 ] [ 4:47 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]
سلام دوستان در این قسمت اگر سوالی یا نظری یا حرفی برای گرفتن دارید بیان کنید ما حتما رسیدگی میکنیم.

جواب سوالات شما را سعی میکنیم در عرض ۲۴ ساعت یا حتی در موارد اضظراری سریع تر جواب دهیم.

سعیدسهراب

[ شنبه 23 آبان1388 ] [ 8:52 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

تلسکوپ ها(Telescopes)

اولین تلسکوپ در سال 1600 در کشور هلند ساخته شد. اولین کسی که در سال 1609 به استفاده از این دستگاه برای شناخت آسمان پرداخت، گالیله دانشمند بزرگ ایتالیایی بود. او از دیدن دهانه های آتشفشانی و کوههای سطح ماه، حلقه های زحل و چهار قمر مشتری بسیار خرسند شد. از آن تاریخ به بعد تلسکوپ به عنوان ابزار مهمی برای منجمان به شمار میرود. هرچند تلسکوپ عای غول پیکر دوران ما بسیار پیچیده هستند، اما اساس کلی آنها ساده است. هر تلسکوپ دارای یک عدسی شیئی، یک آینه و یا یک سطح تمیز و یک شیشه خمیده است که بر روی آن نور افته ده شده از جسم دیده میشود. این نور به وسیله آینه منعکس میشود( یا زمانی که از اشعه ها به صورت V در کنار یکدیگر قرار میگیرند. در نقطه ای از این شکل V مانند یک عدسی بزرگنمایی قرار دارد.

تلسکوپ ها به طور کلی به دو دسته شکستنی و بازتابی تقسیم میشوند. از تلسکوپهای بازتابی میتوان به رصد هانه کوه پالومار و از نوع شکستنی میتوان به رصدخانه مک کورمیک اشاره کرد.

در یک عدسی شیئی بزرگ، نور بیشتر از جسم آسمانی برروی آن میافتد. زمانی که نور بیشتری دریافت شود، بزرگنمایی جسم به نحو مطلوب تری صورت میگیرد. تلسکوپ هال در کوههای پالمار واقع در ایلات کالیفرنیا یک تلسکوپ نوری است که دارای آینه ای به قطر 5 متر بوده که قادر است 360000برابر نوری که به چشم انسان می آید را جمع آوری کند. تلسکوپ کِک نیز یکی از بزرگترین تلسکوپ های بازتابی جهان است که در هاوایی قرار دارد و قطر آینه آ« حدود 6 متر میباشد. ستارگان به قدری از ما دور هستند که حتی به وسیله بزرگنمایی 1000 برابر نیز به صورت نقاط نورانی دیده میشوند.بزرگترین تلسکوپ جهان

تلسکوپ هایی که دارای آینه هایی از عدسی میباشد را انعکاسی می نامند و آنهایی که از عدسی های تمیز استفاده شده اند را انکساری مبنامند. تلسکوپ های بزرگ  دارای مکانیزم ساعت جهت حفظ نشانه گیری تلسکوپ در پخش راست آسمان میباشند زیرا زمین همواره در حال چرخش است. تلسکوپ های بزرگ اغلب در رصدخانه های دانشگاهها وجود دارد. آنها اغلب برروی تپه های بلند و دور از نور شهرها ساخته شده اند و در شب های تمیز، میدان های دید بزرگ برای کار در نظر گرفته میشود که به این ترتیب از سیارات، ستارگان، دنباله دارها و دیگر اجرام سماوی عکسبرداری شده و مورد بررسی و تحقیق قرارمی گیرند. در طول روز نیز رصدکنندگان به کار برروی اطلاعاتی که تلسکوپ به آنها داده است میپردازند. در بیشتر کشورهای بزرگ رصدخانه هایی وجود دارد و اطلاعات مفیدی( مهمی ) را باهم مبادله می کنند.

صدها منجم آماتور نیز با تلسکوپ های کوچک خود به بررسی در آسمان پرداخته گزارشاتی را درباره رصدهای خود ارائه میدهند.

[ جمعه 22 آبان1388 ] [ 9:13 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

اورانوس هفتمین سیاره منظومه شمسی.بعد از زحل وقبل از نپتون قرار دارد. فقط نپتون فاصله بیشتری با خورشید دارد. اورانوس دورترین سیاره ایست که می توان با چشم غیر مسلح آن را مشاهده نمود. میانگین فاصله این سیاره از خورشید 2.872.460.000 کیلومتر می باشد. این فاصله را با سرعت نور در مدت زمان 2 ساعت و 40 دقیقه می توان طی کرد. ( شعاع منظومه شمسی حدود 5 ساعت و سی دقیقه نوری می باشد). See full size image

اورانوس یک غول بزرگ متشکل از مواد گازی و مایع می باشد. قطر استوایی آن حدود 51.118 کیلومتر یعنی بیش از 4 برابر قطر زمین است. سطح این سیاره پوشیده از ابرهای سبز-آبی، ساخته شده با کریستالهای ریز متان می باشد. کریستالها خارج از اتمسفر سیاره یخ زده اند. در اعماق این ابرهای قابل رویت، احتمالا ابرهای ضخیمی ساخته شده از آب مایع و کریستالهای یخ آمونیاک وجود دارند. در زیر این ابرها یعنی در عمق 7500 کیلومتری زیر ابرهای قابل رویت نیز، احتمال وجود اقیانوسی از آب مایع به همراه آمونیاک حل شده می باشد. در مرکز این سیاره ممکن است هسته ای سنگی، تقریبا به اندازه زمین وجود داشته باشد. دانشمندان در خصوص وجود هر گونه زیستی در این سیاره تردید دارند.
پس از دوران باستان، اورانوس نخستین سیاره ای بود که انسان موفق به کشف آن شد. ستاره شناس بریتانیایی، ویلیام هرشل (William Herschel)، در سال 1781 موفق به کشف آن گردید. بیشتر دانش ما در باره این سیاره پس از پرواز سفینه آمریکایی2 (Voyager 2) در ارتفاع 80.000 کیلومتری از ابرهای سطح این سیاره، در سال 1986، به دست آمد.See full size image

اورانوس در مداری بیضی شکل به دور خورشید در گردش است. هر دور کامل این سیاره در مدار، 30.685 روز زمینی معادل تقریبا 84 سال زمینی به طول می انجامد. اورانوس علاوه بر گردش انتقالی، گردش وضعی نیز دارد. قسمت داخلی سیاره (هسته و اقیانوس) در مدت 17 ساعت و 14 دقیقه یک دور کامل حول محور طولی گردش می کنند. البته قسمت اتمسفر سیاره بسیار سریعتر می چرخد. سریعترین بادهای سطح اورانوس که در دو سوم از ناحیه استوا تا قطب جنوب اندازه گیری شده اند با سرعت 720 کیلومتر در ساعت می وزند. بنابراین اتمسفر این منطقه در هر 14 ساعت یکبار گردش وضعی کامل دارد.
محور طولی فرضی این سیاره به حدی انحراف دارد که تقریبا به صفحه مداری چسبیده است. این انحراف زاویه در بیشتر سیارات متجاوز از 30 درجه نیست. برای مثال زاویه انحراف محور طولی زمین 5/23 درجه می باشد. اما در مورد اورانوس این زاویه انحراف معادل 98 درجه است. بسیاری از ستاره شناسان بر این باورند که برخورد جرمی تقریبا در ابعاد زمین با اورانوس، در اوایل دوران تشکیل سیاره، منجر به ایجاد چنین انحراف شدیدی شده است.
جرم اورانوس 5/14 برابر جرم زمین و یک بیستم جرم بزرگترین سیاره منظومه شمسی یعنی مشتری می باشد. میانگین چگالی اورانوس 27/1 گرم در هر سانتیمتر مکعب است. این مقدار معادل 25/1 چگالی آب می باشد. نیروی گرانش این سیاره 90 درصد نیروی گرانش زمین است. به این معنا که اگر جسمی در زمین 100 گرم وزن داشته باشد در اورانوس 90 گرم وزن خواهد داشت.
جو این سیاره ترکیبی از 83% هیدروژن، 15% هلیوم، 2% متان و مقدار کمی اتان و دیگر گازها می باشد. فشار اتمسفر در زیر لایه گازهای متان حدود 130کیلوپاسکال، تقریبا 3/1 برابر فشار جوی سطح زمین است.
ابرهای قابل مشاهده سطح اورانوس که به رنگ سبز-آبی ملایم می باشند همه سطح این سیاره را پوشانده اند. تصاویری از اورانوس که توسط ویجر 2 تهیه شدند و به کمک رایانه ها پردازش شده اند، نوارهای خیلی کمرنگی را در میان ابرها و به موازات استوا نشان می دهند. این نوارها از تجمع مه که به دلیل نفوذ پرتوی خورشید به درون گازهای متان ایجاد می شود، ناشی می گردند. به علاوه تعدادی لکه کوچک بر سطح سیاره به چشم می خورد. این لکه ها احتمالا توده های به شدت در حال چرخش گاز هستند که تداعی کننده گردبادهای شدید زمین می باشند.

دمای اتمسفر 215- درجه سانتیگراد است. در درون سیاره این دما به سرعت افزایش می یابد و به 2300 درجه سانتیگراد در اقیانوس و 7000 درجه سانتیگراد در هسته سنگی می رسد. به نظر می آید که این سیاره بیشتر از دمایی که از خورشید دریافت می نماید، دفع حرارت می کند. از آنجائیکه زاویه انحراف اورانوس 98 درجه است، در طی سال قطبهای این سیاره بیش از استوای آن در معرض نور خورشید قرار دارند. با اینحال سیستم آب و هوا، گرما را در سراسر این سیاره به یک میزان توزیع می کند. 

                                                  اقمار

اورانوس 21 قمر شناخته شده دارد. ستاره شناسان 5 قمر بزرگ این سیاره را در بین سالهای 1787 و 1948 کشف کردند. تصاویر تهیه شده توسط ویجر 2 در سالهای 1985 و 1986 ده قمر دیگر این سیاره را آشکار نمود. بعدها ستاره شناسان به کمک تلسکوپهای مستقر در زمین بقیه اقمار آنرا نیز کشف کردند.

قمر میراندا(Mirandش که در بین پنج قمر اصلی اورانوس از همه کوچکتر است، مناطق مشخصی در سطح خود دارد که این مناطق در کل منظومه شمسی بی نظیرند. سه منطقه عجیب که به آنها آوید (ovoids) می گویند. هر آوید بین 200 تا 300 کیلومتر عرض دارد. قسمت بیرونی هر آوید شبیه به زمین مسابقات دو میدانیست با شیارهای موازی و دره هایی نیز در مرکز هر کدام از آویدها دیده می شود. در این قسمت دره ها و شیارها یکدیگر را قطع می کنند. 

                                          میدان مغناطیسی

اورانوس میدان مغناطیسی شدیدی دارد. زاویه محور طولی این میدان با محور طولی سیاره زاویه 59 درجه می سازد. این میدان مغناطیسی انرژی زیادی را که بیشتر به شکل ذرات باردار الکترونها و پروتونها می باشد، به دام می اندازد. با حرکت این ذرات به عقب و جلوی قطبهای این میدان، امواج رادیویی به وجود می آید. ویجر 2 توانست این امواج را دریافت و شناسایی کند اما این امواج آنقدر قوی نیستند که از زمین نیز قابل ردیابی باشند



                                          

[ جمعه 22 آبان1388 ] [ 6:33 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

نپتون
نپتون در بیشتر اوقات از نظر فاصله از خورشید هشتمین سیاره منظومه شمسی ست (در زمان های کوتاهی دورترین سیاره از خورشید می شود). نپتون یکی از دو سیاره ای ست که نمی توان آن را بدون تلسکوپ دید. سیاره دیگر که همین ویژگی را دارد، پلوتون است. این سیاره غول آسا و سرد جوی مه آلود و بادهای قوی دارد. این غول گازی 11 ماه دارد که به دور آن می گردند. حلقه هایی هم دارد که روی هم توده شده اند. رنگ آبی نپتون ناشی از گاز متان (CH4) در جوش است. این مولکول نور قرمز را جذب می کند.
نپتون اولین سیاره ای بود که وجودش به طریق ریاضی پیش بینی شد (به این طریق که به نظر می رسید مدارسیاره اورانوس به وسیله یک شیء ناشناخته آشفته می شود. این شواهد به این نتیجه منتهی شد که یک غول گازی دیگر نیز وجود دارد که موجب این آشفتگی در مدار اورانوس می شود).
پلوتون 30 برابر فاصله زمین تا خورشید، از خورشید فاصله دارد. فقط پلوتون است که نسبت به نپتون از خورشید دورتر است.See full size image

اندازه
قطر نپتون 30775 مایل (49528 کیلومتر) است. این میزان 88/3 برابر قطر زمین است. اگر نپتون یک سیاره توخالی بود 60 تا سیاره به اندازه زمین در آن جا می گرفت. نپتون بعد از مشتری، زحل و اورانوس چهارمین سیاره بزرگ منظومه شمسی ست.

جرم و تراکم و جاذبه
جرم نپتون حدود 02/1 ضربدر 10 به توان 26 کیلوگرم است. یعنی حدود 17 بار سنگین تر از جرم زمین است. اما تراکم آن نسبت به تراکم زمین زیاد نیست. با این که نپتون سیاره بزرگی ست ولی جاذبه نپتون فقط 19/1 برابر جاذبه زمین است (نیروی جاذبه ای که از سطح یک شیء خارج می شود با جرمش و معکوس مربع شعاعش تناسب دارد). به این تربیب وزن یک شخص 100 پوندی روی نپتون 119 پوند می شود.

طول روز و سال در نپتون
نپتون در حدود هر 165 سال زمینی یک بار به دور خورشید می گردد. در حالی که زمین در هر سال یک بار به دور خورشید می گردد. یعنی طول هر سال در نپتون 165 سال زمیSee full size imageنی ست.
همان موقع که نپتون به دور خورشید می گردد، دور محورش هم می چرخد. محور یک خط فرضی ست که از وسط مرکز سیاره می گذرد. نپتون هر 16 ساعت و هفت دقیقه یک بار دور محورش می چرخد. یعنی طول روز روی نپتون معادل 16 ساعت و هفت دقیقه زمینی است.

مدار نپتون و فاصله از خورشید
فاصله نپتون تا خورشید 30 برابر فاصله زمین تا خورشید است. متوسط این فاصله 06/30 AU یا واحد نجومی ست. نپتون در یک مدار بیضی شکل دور خورشید می گردد. متوسط فاصله نپتون از خورشید حدود 2793100 مایل (449506000 کیلومتر) است. محور نپتون در مسیری که به دور خورشید می پیماید قائم (زاویه 90 درجه) نیست و از صفحه مدارش به دور خورشید یا موقعیت قایم 28 درجه کج شده (چند درجه بیشتر از کجی محور زمین). این باعث شده نپتون فصل داشته باشد. هر فصل در نپتون 40 سال طول می کشد. قطب ها هر 40 سال یکی در میان در تاریکی و بعد در روشنایی فرو می روند.
مدار نپتون جدا از مدار پلوتون است ولی به خاطر این که مدار پلوتون بسیار بیضی ست به مدت 20 سال در هر 248 سال زمینی، این نپتون است که به جای پلوتون به دورترین سیاره منظومه شمسی نسبت به خورشید تبدیل می شود. از سال 1979 تا سال 1999 پلوتون در داخل مدار نپتون بود. تا سال 2226 پلوتون در خارج مدار نپتون خواهد بود و بعد مجدداً در داخل آن قرار می گیرد.

دما

به طور متوسط دمای نپتون 48 کلوین است.


مقایسه نپتون و زمین

See full size image
کشفیات
وجود نپتون در سال 1846 بعد از محاسباتی که آشفتگی در مدار اورانوس را نشان می داد، پیش بینی شد. تا این زمان ستاره شناسان فکر می کردند اورانوس دورترین سیاره از خورشید در منظومه شمسی ست. تا این که متوجه شدند که اورانوس همیشه در موقعیتی که انتظار می رود در آنجا باشد نیست. بنابراین فکر کردند که نیروی جاذبه یک سیاره ناشناخته اورانوس را تحت تأثیر قرار می دهد. این محاسبات به وسیله جی.سی.آدامز J.C.Adams)) و لی وریر ((Le Verrier انجام شد. در سال 1843 "جان سی آدامز" ریاضیدان و ستاره شناس جوان انگلیسی شروع به کار کرد تا مکان این سیاره ناشناخته را پیدا کند. آدامز پیش بینی کرد که سیاره باید حدود یک میلیارد مایل (6/1 میلیارد کیلومتر) نسبت به اورانوس دورتر از خورشید باشد. او کارش را در سال 1845 کامل کرد و محاسباتش را برای یک ستاره شناس سلطنتی انگلستان فرستاد. اما این ستاره شناس سیاره را با تلسکوپ جست و جو نکرد. چون ظاهراً به محاسبات آدامز اطمینان نداشت. در همان موقع "اوبین جی جی لوریر" ریاضیدان جوان فرانسوی که آدامز را نمی شناخت، شروع به کار بر روی همین پروژه کرد. در میانه سال 1846 لوریر هم موقعیت نپتون را پیش بینی کرد. او این پیش بینی ها را که مشابه آدامز بود برای رصدخانه ای در آلمان فرستاد. "یوهان جی جیل" مدیر رصدخانه، ستارگان را در مکان هایی که پیش بینی می شد وجود دارند, پیدا می کرد. جیل و دستیارش نپتون را نزدیک موقعیتی که لوریر پیش بینی می کرد پیدا کردند. این سیاره به نام خدای دریای رومی نپتون نامگذاری شد.
نپتون در سال 1989 به وسیله فضاپیمای وویجردو مورد بازدید قرار گرفت. قبل از بازدید واقعاً چیزی در مورد نپتون دانسته نمی شد. وویجردو اولین تصاویر نمای نزدیک از نپتون و بیشتر ماه های نپتون را تهیه کرد. فضاپیما همچنین حلقه های نپتون و شش ماه سیاره را کشف کرد.

 

[ جمعه 22 آبان1388 ] [ 6:9 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

کهکشان ها

هر گوشه از آسمان شب را نگاه کنید، انبوه ستارگانی را میبینید که در اعماق سیاهی که فضا نام دارد، پراکنده شده اند. بنابراین شاید گمان میکنید جهان هستی ستارگانی است که در سرتاسر فضا پراکنده اند. اما این چنین نیست. در آسمان میتوانید دسته ای از ستارگان را ببینید که در گوشه ای از آسمان به شکل یک جزیره به نظر میرسند. همچنین در این فضای بی کران، گروه دیگری از ستارگان را میبینید که به صورت جزیره جدا هستند و بین این جزیره های فضایی فضایی خالی است. به این جزیره های ستاره ای کهکشان میگویند.See full size image

کهکشان ما راه شیری نام دارد که به صورت یک صفحه پهن است و در مرکزش برآمدگی بزرگی دارد. کهکشان ما میلیارد ها ستاره دارد.بخش زیادی از ستارگان کهکشان را شیری در بازوهای مارپیچ آن جای گرفته اند. بازوهای مارپیچ از بخش برجسته مرکزی آن سربرآورده اند. بیش تر کهکشان ها شکل مارپیچی دارند و برخی دیگر بیضی شکل هستند و بازویی ندارند. برخی از انواع کهکشان ها نیز هیچ گونه شکل منظمی ندارند و به آنها کهکشان های نا منظم میگویند.

کهکشان راه شری به قدری بزرگ است که صد هزار سال طوب میکشد تا یک پرتو نور از یک سر آن به سر دیگر کهکشان برود. بنابراین پهنای این کهکشان صد هزار سال نوری و دست کم صد میلیارد ستاره دارد.

همسایه های کهکشانیSee full size image

کهکشان ما در سفر خود تنها نیست. کهکشان راه شیری همراه با حدود سی کهکشان دیگر، سر میکند و با هم گروه محلی را تشکیل میدهند. از کهکشان های همسایه ما، تنها سه کهکشان را چشم غیر مسلح میتوان دید.

در برخی از بخشهای جهان دو کهکشان را میوان به صورت توده ای ابری مه آلود دید که ابر ماژلانی کوچک و ابر ماژلانی بزرگ نامیده میشوند. ابر ماژلانی بزرگ نزدیک ترین کهکشان به ماست و از کهکشان ما 170هزار سال نوری فاصله دارد اما اندازه آن یک سوم اندازه کهکشان راه شیری است.

در صورت فلکی آندرومدا در آسمان نیمکره شمالی، کهکشان بسیار بزگتری وجود دارد که به صورت توده ابر مه آلود دیده میشود. اندازه این کهکشان حدود نصف اندازه کهکشان راه شیری است و دو میلیون و سیصد هزار سال نوری از ما فاصله دارد.

کهکشان های فعال                                             یک کهکشان

از آنجا که هر کدام از کهکشان ها از میلیارد ها ستاره تشکیل شده اند، بیش تر آنها مقدار فراوانی انرژی از خود پخش میکنند. اما تعداد کمی از کهکشان های انرژی بسیار زیاد و شگفت انگیزی پخش میکنند و همین باعث شده است که در این سال ها این کهکشان ها بسیار مورد توجه قرار بگیرند. ستاره شناسان آن ها را کهکشان های فعال نامیده اند و بر این باورند که سرچشمه انرژِ شگفت انگیز آنها سیاهچاله هایی است که باقیمانده انفجار ستاره ای هستند.

برخی از کهکشان های فعال مقداربسیار زیادی انرژِ از خود پخش میکنند. این کهکشان ها انرژِ خود را نه به صورت انرژی نورانی بلکه به شکل موج های رادیویی پخش میکنندو به همین دلیل کهکشان های رادیویی نام دارند. کهکشان رادیویی آلفا دجاجه ده میلیون برابر یک کهکشان معمولی، انرژی را به صورت امواج رادیویی از خود منتشر میکند. کوآزار ها(اختروش ها) از انواع دیگر کهکشان های فعال هستند. هنگامی که به وسیله تلسکوپ به این اجرام نگاه می کنیم، مانند ستاره اند اما در حقیقت در فاصله بسیار دور از ما قرار گرفته اند و میلیاردها سال نوری از ما فاصله دارند. برای اینکه این اجرام از چنین فاصله دوری، قابل دید باشند، باید صدها برابر کهکشان ها بدرخشند.

[ پنجشنبه 21 آبان1388 ] [ 3:39 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

سومین سیاره منظومه شمسی.کره ای خاکی که بدلیل فاصله مناسب با خورشید و با داشتن جو مناسب پذیرای حیات می باشد.زمین یک قمر طبیعی به نام ماه وهزاران قمر  یا ماهواره مصنوعی دارد .

زمین، سیاره مادر ما، تنها سیاره ای در منظومه شمسی است که حیات در آن دیده می شود. هر آنچه برای زنده ماندن و ادامه حیات به آن نیاز داریم، در زیر پوشش نازکی از جو، که ما را از محیط غیرقابل حیات بیرون جدا می کند، وجود دارد. زمین از ساختار فعّال و پیچیده ای تشکیل شده است که هنوز هم با دانش قرن بیست و یکم چندان پیش بینی شدنی نیستند. مجموعه هوا، آب، خاک و حیات، شامل انسان ها، دنیای در حال تغییری را ساخته اند که می کوشیم

دیدن زمین، از نقطه ای در فضا، کمک می کند که همه این سیاره را یک جا ببینیم. دانشمندان در سراسر دنیا، با در میان گذاشتن اطلاعات با یکدیگر، به اکتشافات بسیاری درباره زمین رسیده اند.

 آن را بشناسیم.                                                                 


ادامه مطلب
[ چهارشنبه 20 آبان1388 ] [ 8:59 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

ستارگان

در شبی صاف و بدون ابر،شاید بدون دوربین یا تلسکوپ هم بتوانید بیش از دو هزار ستاره را در آسمان ببینید. اما اگر از یک تلسکوپ یا دوربین استفاده کنید، میتوانید هزاران ستاره را در آسمان شب ببینید که نورشان بیش از اندازه ضعیف است و با چشم غیر مسلح نمیتوان آنها را دید.

بسیاری از ستارگان در ظاهر مجموعه هایی را تشکیل میدهند که صورت هایSee full size image فلکی نام دارند. ستاره شناسان عهد باستان، این مجموعه ستارگان را بر پایه شکل ظاهری خاصی که داشتند، نام گذاری میکردند. از میان صورت های فلکی، تعداد کمی از آنها مهم و بسیار معروفند که میتوان صورت های فلکی اسد و عقرب را نام برد.

شناخت ستارگان

ستارگان نیز مانند خورشید، کره های از گاز های داغ آتشین هستند که انرژی خود را به صورت انرژی نوری و گرمایی و دیگر انواع تابش پخش میکنند. خب خورشید هم یک ستاره است ولی نه خیلی بزرگ و همین طور نه خیلی کوچک.اندازه ستارگان یکسان نیست. قطر ستارگان غول پیکر یه صدها میلیون کیلومتر میرسد، در حالی که اندازه ستارگان نیترونی کم و بیش به اندازه یک شهر است.

این هم جدول طبقه بندی ستارگان:جدول ستارگان

 

ستارگان به دلیل فاصله بسیار زیادشان، خیلی کوچک به نظر میرسند. نور نزدیک ترین ستاره به زمین، یعنی آلفای قنطروس، جهار سال نوری طول میکشد تا به ما برسد. به همین دلیل ستاره شناسان میگویند این ستاره چهار سال نوری با ما فاصله دارد.

زندگی و مرگ ستارگانSee full size image

ستارگان نیز مانند جانداران متولد میشوند، زندگی میکنند و سرانجام میمیرند. ستارگان از توده ابری از گاز و غبار موجود در فضا تشکیل میشوند که سحابی نام دارد. نیروی گرانش موجب میشود بخشی از این ابر بزرگ گاز غبار، در هم فرو ریزد و در اثر همین فرو ریخت و فشرده شدن، کره ای چگال تر را پدید می آورد. دمای این توده ی فشرده در مرکز آن به اندازه ای زیاد میشود که درون آن واکنش های هسته ای روی میدهد و سرانجام در پی آزاد شدن مقدار بسیار زیادی انرژی، ستاره متولد میشود و شروع به درخشیدن میکند. مدت زمان زنگی یک ستاره و چگونگی مرگ آن به اندازه ستاره بستگی دارد. ستاره ای مانند خورشید پیش از آن که به پایان عمرش برسد، تا میلیارد سال هم به درخشیدن خود ادامه میدهد. این ستاره پیش از مرگش منبسط میشودو به ستاره ی بسیار بزرگی به نام غول قرمز تبدیل میشود و رفته رفته به صورت یک کوتوله سفید درمی آید.

ستارگان بزرگ عمر کوتاه تری دارند. زمانی که چنین ستارگانی میمیرند، منبسط مشوند چثه ای بسیار بزرگ پیدا میکنند که ابرغول نام دارد، پس انفجار بسیار بزرگی روی میدهد که ابرنواختر نام دارد و تکه های آن به اطراف پخش میشود. در اثر این انفجار، هسته ستاره فرو میریزد و ستاره متراکم میشود و شاید به ستاره نوترونی بسیار چگال تری تبدیل شود که جرم یه سر سوزن از این ستاره به میلیون ها تن میرسد. یا این که هسته ستاره به کلی ناپدید میشود و ناحیه ای با جاذبه بسیارزیاد به وجود می آورد که سیاهچاله نام دارد. نیروی جاذبه سیاهچاله به قدری زیاد است که نور هم نمیتواند از میدان گرانش آن بگریزد. اختر شناسان بر این باورند مه سیاهچاله انرژی کهکشان های فعال و پر انرژی را فراهم می آورد. البته بعضی هم عقیده دارند که نور از میدان گرانشی سیاهچاله نمیتواند فرار کند اما پرتوهای نور از آن بر میگردند که دیگر نمیتوان به آنها گفت نور یا پرتوی نور.

انواع مرگ ستارگانSee full size image

سه طریق برای مرگ ستارگان وجود دارد. ستارگانی که جرم آنها کمتر از 1.4 برابر جرم خورشید است. این ستارگان در نهایت به کوتوله‌های سفید تبدیل می‌شوند. ستارگانی که جرم آنها بیشتر از 1.4 برابر جرم خورشید است، در نهایت به ستارگان نوترونی و به سیاه چاله‌ها تبدیل خواهند شد. دیر یا زود سوخت هسته‌ای ستارگان به پایان رسیده و در این صورت ستاره با تراکم خود انرژی گرانشی غالب آمده و این تراکم (رمبش) تا تبدیل شدن الکترونهای آزاد ستاره به الکترونهای دژنره ادامه پیدا می‌کند، که در این صورت ستاره به یک ستاره کوتوله سفید تبدیل شده است. برخی از ستارگان از طریق انفجارهای ابر نواختری در ستارگان نوترونی تبدیل می‌شوند. ستارگانی که بیشتر از 1.4 و کمتر از سه برابر جرم خورشید دارند، به ستاره نوترونی تبدیل شده و آنهایی بیشتر از سه برابر جرم خورشید دارند، عاقبت به سیاه چاله تبدیل می‌شوند. سیاه چاله آخرین مرحله مرگ ستاره می‌باشد.

ستارگان نوترونی

حتمأ با چیزهایی که در باره ستارگان نوترونی در بالا خواندید برایتان چنین چیزی عجیب باشد. پس بهتر است بدانید که: روزی یک ستاره شناس انگلیسی به نام جوزالین بن همکار پروفسور آنتولی هویش که در رصدخانه نجومی کمبریج کار میکردند، ناگهان متوجه شد که از منبع نامعلومی برای وسائل حساس رصدخانه علائمی فرستاده میشود. این علایم رادیویی به طور منظم با فاصله های زمانی 3/1 ثانیه با فرکانس یکسان به این وسائل میرسیدند. هر کس که این موضوع را میشنید به راستی شگفت زده میگردید. در واقع این یک حقیقت شگفت انگیز بود. این موضوع دستمایه ی تحقیقات نظری گسترده ای شد تا معلوم شود که چه منابعی در اعماق فضا موجود است که این علائم در فواصد زمانی ثبت و بصورت منظم میفرستد؟ گویی فضا قلبی دارد که بطور منظم میتپد!

بعضی از دانشمندان اینطور فرض میکردند که این علایم از سوی موجودات متمدن دیگری متعلق به کهکشان راه شیری فرستاده میشود. نظریه دیگی ازین قبیل نیز مورد تایید بسیاری از صاحب نظران قرار گرفت. اما تحقیقات علمی متعاقب آن همراه با آزمایش هایی ثابت کرد که منابع فرستنده این امواج رادیویی ستارگان نوترونی هستند.

ستارگان نوترونی حول محور خود میچرخند و این سبب است که میتوانند علایم رادیویی را با فواصل منظمی بفرستند. حال ببینیم که این ستارگان نوترونی چه هستند؟ دانشمندان عقیده دارند که وقتی انرژی یک ستاره به پایان برسد تحت تأثیر نیروی جاذبه خودش در خود فرو میرود، این نیرو بقدری قوی است که اتمهای مواد این ستاره را به هم میفشرد و در هم ادغام مینماید و توده بینهایت سنگینی را تشکیل میدهد. این فرآیند فشردگی اتم ها به قدری قوی است که هیچ فضای خالی میان آنها باقی نمی ماند. تمام مواد یک ستاره فقط تبدیل به گروه انبوهی از نوترون ها میشود. این نوترون های خود را به یکدیگر میکوبند و در اثر این فرایند امواج رادیویی تولید میشوند.

برای مثال جرم خورشید 330 هزار برار جرم زمین است. اما اگر روزی انرژِیش تمام شود، مچاله شده و قطرش به 10 هزار متر کاهش خواهد یافت. در این فرایند کوچک شدن، جرم آن ثابت باقی میماند و فقط حجم آنست که بی نهایتن کم میشود. ستاره های نوترونی که منبع قدرتمند امواج رادیویی هستند، فقط از این مواد بهم فشرده تشکیل شده اند. این ستارگان بخاطر فشرده شدن، دارای قدرت مغناطیسی بسیار عجیبی میگردند از آنجاییکه این ستارگان مانند قلب طپنده فضا عمل میکنند، دانشمندان آنها را ((ضرباندار))یا((منابع تپنده)) نامیده اند. تاکنون تعدادی ازین ستارگان ضرباندار شناخته شده اند. فرکانس علبائم رادیویی که توسط آنها فرستاده مشود یک دهم ثانیه تا چند دقیقه متفاوت است.

ستارگان نوترونی مانند یک فرفره حول محور خود میچرخند ولی بدلیل اینکه با هر ضربان مقدار انرژی از آنها جدا میشود، لذار سرعت گردش آنها به مرور کاهش می یابد. با محاسبه این تغیرات سرعت، ما میتوانیم سن یک ستاره نوترونی را معلوم نمائیم وبا در دست داشتن سن این ستارگان ضرباندار میتوانیم عمر کیهان را تخمین بزنیم.

اسرار یک ستاره ضرباندار                                                      ستاره آبی

اسرار ستارگان ضرباندار روشن شده است ولی راز یک ستاره ضرباندار بنام به نام ستاره ضرباندار جی153 هنوز هم ناشناخته باقی مانده است. بنابر نظریه تعدادی از داشنمندان، سن این جرم ضرباندار حتی از سن محاسبه شده عالم بیشتر است!! بنابراین ایم موضوع ما را به اسن سمت سوق میدهد که بپذیریم احتمالأ عالمی جلوتر از این عالم وجود داشته است که این ستاره ضرباندار از بقایای احتمالی تشکیلات آن عالم اولیه است. این ستاره های ضرباندار که چند سال پیش کشف شد، دانشمندان را کاملأ گیج و متحیر ساخته است چرا که بر خلاف بقیه، حول میحور خودش نمیچرخد.

تئوری معروف درباره مبدا پیدایش کاونات اینست که این عالم بقایای تشکیلات فوق العاده بدوی میباشد که در جهات مختلف در حال گسترش یافتن است و دیر یا زود این انبساط عالم متوقف خواهد شد و نیروی مغناطیسی ستارگانی که در مجاور یکدیگرند نیز به اتمام خواهد رسید، بنابراین مواد متشکله این عالم دوباره شروع به درهم فشرده شدن خواهند کرد ونتیجتأ عالمی جدید شکل خواهد گرفت. اما آیا چه موقع زمان این مرحله فراخواهد رسید؟

[ سه شنبه 19 آبان1388 ] [ 9:15 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

مشتری(ژوپیتر) یا همان غول منظومه خورشیدی پنجمین سیاره به خورشید است، در فاصله 778 میلیون  کیلومتری خورشید قرار دارد که این فاصله 2/5 برابر بیشتر از فاصله زمین تا خورشید است. قطر استوایی آن یکصدوچهل و دوهزار و ششصد کیلومتر، یعنی 2/11برابر بزرگتر از قطر زمین بوده و میتواند با هزاروسیصد کره زمین برابری میکند. اگر همه سیاره های منظومه شمسی را روی هم بگذاریم باز هم حجمش 5/1 برابر مجموع آنها میشود. سیزده قمر دور آن میگردند که بعضی از آنها حتی بزرگتر از کره زمین یا عطارد هستند.

اگرچه مشتری سیاره بسیار بزرگی از جهت ابعاد است، از جهات دیگر کوچکتر از سیارات دیگر شمرده میشود.علیرغم حجم بزرگش، جرم آن فقط 218 برابر زمین و نیروی ثقل آن که سبب ایجاد شتاب جاذبه میگردد تقریبأ 5/22 متر در ثانیه میباشد. هر ده ساعت یک بار به دور خود میچرخد و یک گردش کامل آن به دور خورشید 12سال زمینی طول میکشد. در سطح آن حول محورش(قطب های آن)، هیچ گونه سرمای شدید به شکلی که در قطب های زمین یافت میشود، وجود ندارد. میان شب و روز آن تفاوت زیادی نیست، زیرا زمین شب و روز کوتاه و نزدیک به هم است. به خاطر چرخش سریع آن به دور محور خود، نواحی استوایی آن برآمدگی زیادتری پیدا کرده اند. اختلاف میان قطر های دوایر مناطق استوایی و قطر های دوابر قطبی مشتری به هشت هزار کیلومتر میرسد.

جرم آن سیاره در مقایسه با حجمش بسیار سبکتری تشکیل یافته است. با احتمال قریب به یقین خود کره توده بزرگی از هیدروژن است، جو آن نیز از هیدروژن، هلیوم، بخارآب، متان و آمونیاک در ارتفاع چند هزار کیلومتری اشباع گردیده است. بنا به نظر دانشمدان هیچ هسته جامدی در مرکز مشتری وجود ندارد و اگر هم به احتمال ضعیف چیزی از مواد جامد وجود داشته باشد، قطر آن بسیار کوچک است. اما لایه بسیار ضخیم روی کره به دلیل فشار بیش از اندازه اس است که بر آن وارد میشود.

درجه حرارت لایه بیرونی مشتری از صد و سی درجه سانتیگراد تجاوز نمیکند، لیکن خرچه به مرکز کره نزدیک تر میشویم، درجه حرارت بیشتر میشود. طبق نظر یکی از دانشمندان، درجه حرارت مرکز مشتری ممکن است به سی هزار درجه سانتیگراد برسد که پنج برابر گرمتر از حرارت سطح خورشید. با این وجود دمای قسمتهای زیادی از این کره برای بوجود آمدن شراط زیستی مناسب است، و اگر شرایط مساعد دیگری نیز فراهم باشد، ممکن است حیات نیز در آنجا وجود داشته باشد.مشتری

از آنجا که شمتری در حالتی بینابین سیاره و ستاره قرار دارد، دانشمدان گاهی از قبول آن به عنوان سیاره خودداری مینمایند. مشتری از جنبه های مختفی شبیه ستارگان است. از لحاظ شکل و همچنین توده رادیواکتیو خود مانند خورشید میباشد. اما دوتاسه برابر انرژی دریافتی خورشید را به فضای کیهانی پس میفرستد. پس منبع انرژِی آن از کجاست؟

[ جمعه 15 آبان1388 ] [ 7:49 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

انسان سالین دراز درباره امکان حیات در کره مریخ اندیشیده است. اینک پس از قدم گذاشتن بر کره ماه و کاوشگری آن، کانون تحقیقات خود را بر کره مریخ استوار ساخنه است. در واقع باید گفت که از چند قرن پیش دانشمندان قدیم مطالعات زیادی درباره مریخ انجام داده اند، اما در بیست و چند سال گذشته رقابت میان چند کشور پیشرفته جهان برای رسیدن به بالاترین حد ممکن و دورترین کره منظومه شمسی در گرفته است. سال ها قبل از دوران کنونی ما، ستاره شناسان از تلسکوپ های خود جهت دنبال کردن فعالیتهای سیارات منظومه شمسی و ستارگان استفاده میکردند. در سال 1877 یک ستاره شناس ایتالیایی به نام گیووانی شیاپارلی، وجود رودخانه ها، دره ها و کانالهای بسیاری را در سطح کره مریخ اعلام نمود که غوغایی را در سراسر دنیا برپا کرد. او حتی مسیرهای آبی مریخ را نام گذاری کرد. بعدها، با بهتر شدن تلسکوپ تعداد بیشتری از راههای آبی مشخص گردید و او رسمأ حضور حیات و تمدن پیشرفته را در مریخ اعلام نمود.

در ابتدای قرن بیستم نیز چند تن از دانشمندان براین عقیده بودند که در دوران های اولیه، تمدن پیشرفته و گسترده ای در مریخ موجود بوده است که بعد ها به خاطر نیامدن باران از میان رفته است، و وجود این همه راه های آبی عظیم به دلیل آب فراونی بوده است که از مناطق قطبی مریخ به جاهای دیگر جاری میشده اند. لیکن آزمایش های علمی بعدی این نظر را بی اساس خواند و وجود هر گونه کانال یا رود خانه را در مریخ به کلی مردود دانست.اما هنوز دانشمندان در تلاش برای یافتن حیات در مریخ هستند. آنها فکر میکنند که سطح مریخ مانند کویری خشک است که هر چه شما میبینید جز خشکی چیزی نیست اما اگر به خاک آن فشار آورید آب از زیر آن به بیرون میزند، دانشمدان در حال طرح یک آزمایش برای ثبت این فرضیه هستند.

 اثری که از حیات سیاره سرخ حکایت میکندسیاره مریخ(سرخ)

کسانی که به وجود تمدن در کره مریخ معتقد بودند، حتی رسمأ این موضوع را مطرح ساختند که دو قمر مریخ به نام های فوبوس و دایموس به ترتیب ترس و وحشت، که در سال 1610 به وسیله کپلر

کشف شدند، بقایای همان تمدن کهن و پیشرفته مریخ بوده و کره های مصنوعی و توخالی میباشند و احتمالأ صدها هزار سال قبل به دست مردن همان تمدن کهن ساخته شده، به مدار کره مریخ انداخته شده اند. لذا قاعدتأ بایستی این دو قمر مریخ، مصنوعی باشند. البته این موضوع به عنوان یک حقیقت علمی مورد قبول نیست.

 

[ چهارشنبه 13 آبان1388 ] [ 6:16 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

برای فهمیدن این که منظومه ی خورشیدی چیست باید اول بدانیم که منظومه چیست.

منظومه یک مجموعه از چند شی است که یک کار مشخص انجام می دهند.حال منظومه ی خورشیدی چیست؟

منظومه ی خورشیدی از۸سیاره و از یک ستاره به نام خورشید تشکیل شده است.از این رو به آن منظومه ی

خورشیدی میگویند.آن۸سیاره ی دیگر نیز بر روی خط های فرضیی به نام مدار  به طور منظم به دور خورشید

میگردند.این سیاره ها به ترتیب نزدیکی به خورشید عبارتند از:عطارد،زهره،زمین،مریخ،مشتری،زحل،اورانوس

نپتون و پلوتو(پلوتون)

[ سه شنبه 12 آبان1388 ] [ 8:28 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]
[ جمعه 8 آبان1388 ] [ 3:41 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

ناهید یا ونوس یا زهره دومین سیاره منظومه شمسی و برادر یا خواهر دوقولوی زمین نامیده شده است. زیرا شباهت های بسیار روشنی در اندازه و تراکم این دو وجود دارد. اما با این وجود، این دو از بسیاری جهات با هم متفاوت اند و این هنوز یک معمای علم نجسیاره زهرهوم است که چرا ناهید در بسیاری موارد،این همه به زمین شباهت دارد، اما از جهات دیگر این همه متفاوت است. کشور های آمریکا و شروی سابق، تلاشهای بی وقفه ای برای حل این معما به عمل آورده اند و هنوز هم مطالعات علمی خاصی را راجع به ناهید انجام میدهند.

اتحاد شوروی سابق به دنبال ایالات متحده آمریکا یک رشته پرواز های فضایی را همراه با تحقیقات مهم علمی در مورد کره ی ناهید انجام داده است و اکنون با اطلاعاتی که توسط دستگاهها و تجهیزات فرستاده شده به آن کره بدست آمده، برای دانشمندان روشن شده است که دمای ناهید 500درجه ی سانتیگراد میباشد و حال آن که دمای متوسط زمین 30 درجه است و آب در 100درجه به جوش میاید. اگر هر فلزی تا 500درجه حرارت داده شود، سرخ شده و ذوب میگردد. اختلاف دمای بین دو سیاره یکی از اختلافات فراوانی است که بین این دو وجود دارد.

این مطالعات همچنین روشن ساخته اند که فشار جو سطح ناهید بیش از ده برابر فشاری است که بر سطح زمین وارد میشود. ما فشار هوای زمین را با کمک انبساط و انقباض ستون جیوه در دماسنج اندازه میگیریم. در سطح زمین، فلز جیوه میتواند تا سی اینچ(حدود شصت و پنج سانتیمتر) منبسط گردد و حال آن که در ناهید تا 300 اینچ هم میتواند صعود نماید.

آخرین سفینه ی شوروی برای تحقیق در مورد کره ناهید به نام ونرا-8 موفق شد با 117 روز پرواز و طی کردن قریب 300 میلیون کیلومتر مسافت به این کره درخشان برسد، و وقتی وارد جو آن شد کپسول سفینه که با پیشرفته ترین تجهیزات علمی ساخته و پرداخته شده بود، در اثر فشار زیاد از هم کسسته و جدا گردید. سرعت کپسول جدا شده با بکار انداختن ترمز های بادی تعبیه شده و در آن کنترل و کاسته گردید. در بیست و دوم جولای1972، این کپسول بدون هیچ تکانی با کمک چترهای فرود، روی سطح ناهید قرار گرفت.

این اولین فرود یک کپسول در قسمت روز ناهید با کمک سفینه ای بود که عازم این کره شده بود. آزمایش های علمی بر روی جو ناهید شروع شد و خاک آن در طول زمان فرود آمدن چتر و پنجاه دقیقه بعد از فرود آمدن و نشستن کپسول مورد آزمایش قرار گرفت. تمام یافته ها و دستاوردها، با کمک امواج رادیویی به آزمایشگاه های مربوطه در روی زمین مخابره گردید.

در طول پرواز ونرای-8، مقدار تشعشع ناهید، نسبت هیدروژن به هیدروژن سنگین، معلوم و محاسبه گردید. برای اولین بار در هنگام پرواز و همچنین فرود آمدن چتر حامل کپسول، شدت نور در سطح کره ناهید و فشار جو آن اندازه گیری شد. فشار هوا و درجه ی حرارت سطح آن نیز محاسبه گردید.

اطلاعات علمی از محیط و قطعات سنگ و خاک جمع آوری گردیده ، ذرات خاک، وضعیت خاک و چگونگی سطح آن مطالعه شد.

[ جمعه 8 آبان1388 ] [ 1:43 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

عطارد دانش بشری درباره ی عطارد ناچیز است. مورینر-10 اولین سفینه ای بود که به سوی عطارد رهسپار گردید اما تا کنون هیچ سفینه ای نتوانسته است این سیاره را کاوش کند چون عطارد خیلی کوچک است، وسائل و تجهیزات دیگر هم موفق به یافتن اطلاعات ارزنده و مفیدی از آن نشده اند.

عطارد نزدیک ترین سیاره شمسی نسبت به خورشید است و فقط 4880کیلومتر قطر دارد و متوسط فاصله آن تا خورشید مساوی یک سوم فاصله خورشید تا زمین است. ازین جهت گاهی اوقات زمانی درست بعد از غروب آفتاب و گاهی قبل از سپیده ی صبح، از زمین قابل رویت میباشد.

وقتی از زمین به آن مینگریم، دوبار در اعماق چندین هزار مایلی جو ودر افق دور دست دیده میشود. همان طور که خورشید و ماه در حالت طبیعی خود در زمان طلوع و غروب به خاطر لایه عظیم جو بالای زمین دیدهنمیشوند، به همین ترتیب نیز عطارد در حالت طبیعی خو در طول صبح و شب بطور کامل قابل رویت نیست.

بنا به دلایل فوق اذکر اکثر مطالعات در طول روز انجام گرفته است، زیرا تشخیص مکان صحیح این سیاره در طول روز ممکن است. برای این کار تلسکوپ را قدری از خورشید و متوجه به نقطه ی خاص قرارگیری عطارد معطوف میسازند تا آن را ببینند.

در سال 1964 برای اولین بار تماس رادار، از طریق تلسکوپ رادیویی با عطارد برقرار گردید. این آزمایش نشان داد که عمل بازتاب نور خورشی به عطارد بسیار ناچیز و ضعیف میباشد. سپس فرضیه ای چنین شکل گرفت که عطارد مانند ماه از سنگ و صخره های تیره رنگ درست شده است و به خاطر حضور چنین مواد جامدی است که ماه هم نمیتاند نور خورشید را خوب منعکس سازد.

اگر سیاره ای قمر یا اقماری داشته باشد، میتوان جرم آن را با کمک فاصله، اندازه و حجم اقمارش خوب محاسبه نمود، اما از آنجا که عطارد هیچ قمری نداشت، ناگریز از اروس که قمر  کوچکی است، برای محاسبه جرم عطارد استفاده گردید. بعد معلوم شده جرم عطارد یک هجدهم جرم زمین و میزان تراکم موادش شش برابر غلظت آب، یعنی بالاترین غلظت بین سیارات منظومه شمسی ، حتی بالاتر از تراکم زمین میباشد. لذا حدس براین است که سنگ های عطارد بیش از 50 درصد آن دارند. به راستی سنگهای بینهایت سنگینش شبیه چیستند؟

عطارد هر88 روز یک بار به دور خورشید میگردد. ستاره شناسان تا سال 1965 فکر میکردند که در همین زمان، 88 هم بار هم به دور خود میچرخد اما آزمایش های بعدی توسط رادار در 1965 این فرضیه را برهم زد و باطل اعلام نمود. در همین سال دانشمندان آمریکایی کشف کردند که عطارد هر 59 روز( 59 روز زمینی) یکبار به دور خود میچرخد و این بدان معناست که در هر سه گردش به دور محورش دوبار حرکت انتقالی کرده، به دور خورشید چرخیده است. بنابراین سال عطارد مساوی با 176 روز زمین میشود.

چون عطارد خیلی به خورشید نزدیک است، دمای طرف خورشید آن تا 625 در جه فارنهایت بالا میرود، ام در شب به نزدیکی صفرمطلق(منهای 273 درجه سلسیوس) میرسد. حال سوال این است که چه ترکیباتی از خاک در آنجا وجود دارد که میتواند چنین تفاوت قابل ملاحظه ای را تحمل کند؟ و پاسخی هنوز برای این سوال به دست نیامده است.

[ جمعه 8 آبان1388 ] [ 12:27 PM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]

خورشید: خورشید چیزی جز یک ستاره نیست. اندازه‌ای نه کوچک و نه بزرگ بلکه متوسط دارد.خورشید یک کوتوله زرد رنگ است با قطر سیزده میلیون‌ونهصدوبیست‌هزار کیلومتر و جرم آن به ۱۹/۲*۱۰27 تن بالغ میگردد.پس وزن خورشید سه میلیون و سیصدو سه هزار برابر حجم کره زمین میباشد. متجاوز از یک میلیون زمین میتواند در محیط خورشید جای گیرد. قوه ی جاذبه سطح خورشید بیست و هشت برابر بیشتر از زمین میباشد و در صورتی که شخص فرضأ بتواند روی خورشید قرار گیرد وزنش بیست و هشت برابر بیش از روی زمین خواهد بود. به عنوان مثال یک انسان 80کیلوگرمی 2240 کیلوگرمبر سطح خورشید فشار وارد خواهد کرد.

ستاره شناسان امروزی همه کم و بیش در مورد اصل و منشا خورشید متفق القول هستند. آنها میگویند: خورشید حدود پنج میلیارد سال پیش یعنی حداقل هفت هزار سال بعد از کهکشان هایی همچون راه شیری تشکیل گردیده است. در واقع، گاز فشرده ای که خورشید از آن ساخته شده است، میان ستاره های مختلف راه شیری حتی امروز هم وجود دارد. این گار فشرده یا مایع، تقریبا بطور کامل از هیدروژن تشکیل شده است. ابتدا به طور اتفاقی توده ی ابر مانند بزرگی ازین گاز تشکی گردیده، سپس به صورت گردابی شروع به چرخیدن نموده است. بعد، به علت قوه ی جاذبه زیادی که ایجاد کرده است، مولکولهای گازی آن افزوده اند و بعد این،مولکو ها سخت بهم پیوسته ایند. در نتیجه ی افزایش فوق العاده ی نیرو و کشش ایجاد شده، این توده ی عظیم ابر به گلوله ی بزرگ چرخنده ای تبدیل گردیده و سپس مولکول های بیشماری به آن جذب و به مرکز ثقل آ« پیوسته،شکل اولیه و اصلی خورشید را درست کرده اند. باز مولکولهای بیشتری جذب شده و با هم برخورد میکرده اند و منجر به افزاشی چرخندگی و شدت حرارت خورشید اولیه گردیده اند. در این مرحله فرایند فزیون(واکنش به هم پیوستن مولکولهای گاز) هم، ایجاد تحرک بیشتری مینموده است. در ضمن گرداب های چرخشی کوچکی نیز در جچرم آ« کولکوهای گازی که در کنار مرکز ثقل و نه در مرکز گردش اصلی خورشید می افتادند، ایجاد شده است. آنها کم کم با چرخش های کوچک خود از خورشید جدا شده اند و شکل نخستین سیارات را درست کرده اند. خورشید گلوله عظیمی متشکل از گازهای تابناک و پرنور میباشد که بر مرکز ثقل خود بصورت متعادل قرار گرفته است حجم گاز های بی نهایت پر حرارتی که درون خورشید یافت میشوند، 104*5408 کیلومتر مکعب میباشد. ترکیب شیمیایی آن چنین است: هیدروژن 70درصد،هلیوم5/26درصد و عناصر گازی شکل دیگر 5/3 درصد. به علت توده ی حجیم هیدروژن« است که سوخت اصلی گرمازا فراهم و انرژی خورشیدی تولید میشود. در هر ثانیه حدود هفتصد میلیون تن هیدروژن درون خورشید به هلیوم تبدیل میگردد و در این فرایند ثانیه ای چهار میلیون تن از مقدار کل توده ی خورشید به انرژی مبدل میشود.


[ جمعه 8 آبان1388 ] [ 8:47 AM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]
 اول دفتر به نام ایزد دانا                                                   صانع و پرودگار حی توانا
 این وبلاگ برای گسترش علم نجوم راه اندازی شده است.
حتی در بن بست هم راه آسمان باز است پرواز را بیاموزیم. ویکتورهوگو
 
[ جمعه 8 آبان1388 ] [ 1:1 AM ] [ سعید سهراب متین ] [ ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

چرا نجوم را یاد میگیریم؟
زیرا به گستردگی جهان پی ببریم
بفهمیم زمین عضو کوچک منظومه شمسی است و خورشید عضو کوچک کهکشان و کهکشان در برابر کیهان چقدر کوچک.
این را میفهمیم که چقدر مغز انسان گسترده است که توانسته است دید خود را تا آن سوی کیهان گسترش دهد و ببیند آنچه موجودات دیگر نمیبینند.
موضوعات وب
امکانات وب